CHO‘LPONNING "KECHA VA KUNDUZ" ROMANI INGLIZCHA TARJIMALARIDA PRAGMATIK EKVIVALENTLIK VA MADANIY MOSLASHTIRISH MUAMMOLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Cho‘lpon, Kecha va kunduz, pragmatik ekvivalentlik, madaniy moslashtirish, badiiy tarjima, lingvomadaniyat, pragmalingvistika, kommunikativ ekvivalentlik, milliy kolorit, tarjima strategiyalari, domestication, foreignization, tarjimashunoslik.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada Cho‘lponning "Kecha va kunduz" romanining ingliz tiliga tarjima qilinishi jarayonida pragmatik ekvivalentlikni ta’minlash hamda madaniy moslashtirish strategiyalarining qo‘llanishi tarjimashunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi badiiy matnda mavjud bo‘lgan milliy-madaniy birliklar, pragmatik ma’no, kommunikativ niyat va lingvomadaniy xususiyatlarning ingliz tilida qay darajada qayta yaratilishini nazariy va amaliy jihatdan baholashdan iborat. Tadqiqot davomida qiyosiy-tarjimashunoslik, pragmalingvistik, lingvomadaniy, diskursiv hamda kontekstual tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, pragmatik ekvivalentlikni ta’minlashda faqat semantik moslik yetarli emas, balki retsipientning madaniy tajribasi, kommunikativ kompetensiyasi va kontekstual qabul qilishi ham muhim omil hisoblanadi. Madaniy moslashtirishning muvozanatli qo‘llanilishi asarning badiiy-estetik ta’sirini saqlash bilan birga, ingliz kitobxonining matnni to‘g‘ri talqin qilishiga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari o‘zbek badiiy adabiyotini xorijiy tillarga tarjima qilishda pragmatik yondashuvlarni takomillashtirish uchun ilmiy-amaliy tavsiyalar beradi.
References
1.Baker M. In Other Words: A Coursebook on Translation. – 3rd ed. – London: Routledge, 2018. – 384 p.
2.Catford J. C. A Linguistic Theory of Translation. – London: Oxford University Press, 1965. – 103 p.
3.Cho‘lpon. Kecha va kunduz. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019. – 368 b.
4.Gutt E.-A. Translation and Relevance: Cognition and Context. – 2nd ed. – London: Routledge, 2000. – 242 p.
5.House J. Translation Quality Assessment: Past and Present. – London: Routledge, 2015. – 192 p.
6.Karimov N. Cho‘lpon. Hayoti va ijodi. – Toshkent: Fan, 1991. – 320 b.
7.Leech G. N. Principles of Pragmatics. – London: Longman, 1983. – 250 p.
8.Quronov D. Adabiyotshunoslik nazariyasi. – Toshkent: Akademnashr, 2018. – 416 b.
9.Раҳимов Ғ. Таржимашунослик асослари. – Тошкент: Фан, 2016. – 284 б.
10.Jumanova Sh. Cho‘lponning "Kecha va kunduz" romani ingliz tili tarjimasida tarjimon Christopher Fort talqini // Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – Toshkent, 2022. – B. 38–41.