ME’MORIY YODGORLIKLARNI SAQLASH BO‘YICHA XALQARO TAJRIBA VA UNI MAHALLIY SHAROITGA MOSLASHTIRISH
Keywords:
Kalit so‘zla: me’moriy meros, konservatsiya, restavratsiya, moslashtirib foydalanish, haqiqiylik, mahalliy jamoa, tarixiy shahar, Samarqand, Jizzax.Abstract
Annotatsiya:Maqolada me’moriy yodgorliklarni asrash va ulardan bugungi hayotda oqilona foydalanish bo‘yicha Turkiya va Eron tajribasi qiyosiy tahlil qilinadi. Istanbuldagi tarixiy yog‘och uylarni tiklash hamda Yazdning an’anaviy paxsali shahar muhitini saqlash amaliyotlari Venetsiya xartiyasi, Nara hujjati va Burra xartiyasidagi haqiqiylik, madaniy ahamiyat va ehtiyotkor aralashuv tamoyillari asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijasida Samarqand va Jizzax viloyatidagi yodgorliklar uchun aholi manfaatini, mahalliy iqlimni, an’anaviy materiallarni, foydalanish xavfsizligini va iqtisodiy barqarorlikni birgalikda hisobga oluvchi moslashtirish mezonlari taklif etiladi.
References
1.UNESCO World Heritage Centre. Samarkand – Crossroad of Cultures. https://whc.unesco.org/en/list/603/ (murojaat sanasi: 09.11.2026).
2.UNESCO World Heritage Centre. Historic Areas of Istanbul. https://whc.unesco.org/en/list/356/ (murojaat sanasi: 09.11.2026).
3.UNESCO World Heritage Centre. Historic City of Yazd. https://whc.unesco.org/en/list/1544/ (murojaat sanasi: 09.11.2026).
4.ICOMOS. Venice Charter (1964); Nara Document on Authenticity (1994); Australia ICOMOS. The Burra Charter (2013).
5.Fatih Belediyesi. Hacı Piri Sokak’taki bakım-onarım çalışmaları tamamlandı. 24.11.2023. https://www.fatih.bel.tr/tr/main/news/haci-piri-sokaktaki-bakim-onarim-calismalari-/4274
6.Dehghan Pour Farashah, M. et al. Resident perceptions toward tourism impacts in historic center of Yazd, Iran. Tourism Geographies, 2017. DOI: 10.1080/14616688.2017.1331261.
7.Rasmlar: Fatih Belediyesi fotoarxivi (1-rasm); BBC Future, “The ancient Persian way to keep cool” (2-rasm).