MODDIY MADANIY MEROS OBYEKTLARI HAQIDAGI GEOFAZOVIY VA ATRIBUT MA’LUMOTLARNI GAT MUHITIDA INTEGRATSIYALASH MODELI
Keywords:
madaniy meros, GAT, GIS, geofazoviy ma’lumot, atribut ma’lumot, metadata, integratsiya, elektron pasport, Web GIS, Samarqand.Abstract
Mazkur tezis moddiy madaniy meros obyektlari to‘g‘risidagi geofazoviy, atributiv, huquqiy, tarixiy, foto va monitoring ma’lumotlarini yagona GIS axborot modelida integratsiyalash yondashuviga bag‘ishlangan. Samarqand shahri misolida geometriya, identifikatsiya, kadastr, tarixiy-badiiy tavsif, texnik holat, muhofaza zonalari va elektron pasportga tegishli ma’lumotlarni o‘zaro bog‘lash tamoyillari ishlab chiqiladi. Taklif etilayotgan model ISO 19115-1 metadata yondashuvi, OGC API - Records orqali metadata resurslarini topish va ulashish imkoniyatlari hamda zamonaviy madaniy meros Web GIS/BIM-GIS integratsiyasi tajribalariga tayangan holda shakllantiriladi. Ushbu model kelgusida yagona raqamli platforma va raqamli egizak kabi tashabbuslarning geoma’lumot asosini yaratishga xizmat qilishi mumkin.
References
[1] Toshmamatov S.Sh. Monumental san’at yodgorliklarini GAT texnologiyalari yordamida ma’lumotlar bazasini shakllantirish. Magistrlik dissertatsiyasi. Samarqand, 2026.
[2] O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-avgustdagi 512-son qarori. Madaniy meros sohasiga oid ma’muriy reglamentlarni tasdiqlash to‘g‘risida.
[3] ISO 19115-1:2014. Geographic information — Metadata — Part 1: Fundamentals. International Organization for Standardization.
[4] Open Geospatial Consortium. OGC API - Records. Metadata discovery and access for geospatial resources.
[5] ISO 19157-1:2023. Geographic information — Data quality — Part 1: General requirements. International Organization for Standardization.
[6] Ducatteeuw V., Danniau F., Verbruggen C. Mapping Ghent’s cultural heritage: a place-based approach with web GIS. International Journal of Digital Humanities, 2025, 7, 91–113.
[7] Moyano J., Pili A., Nieto-Julián J.E., Della Torre S., Bruno S. Semantic interoperability for cultural heritage conservation: Workflow from ontologies to a tool for managing and sharing data. Journal of Building Engineering, 2023, 80, 107965.
[8] Fernandes Dionizio R., Dezen-Kempter E., Angulo-Fornos R., Castellano-Roman M. Web-Based BIM and GIS Technologies for Architectural Heritage Management: The Case of Pueblo de Esquivel, Spain. Journal on Computing and Cultural Heritage, 2025, 18(4), Article 66.
[9] McAvoy S. et al. An Archival Framework for Sharing of Cultural Heritage 3D Survey Data: OpenHeritage3D.org. ISPRS Archives, 2024, XLVIII-2-2024, 241–248.
[10] Prezident.uz. “Madaniy merosni asrab-avaylash va xalqaro madaniy hamkorlikni kengaytirish choralari ko‘rib chiqildi”. 2026.