ONA TILIM — BUYUKLIKDA ENG BALAND TOG‘SAN: O‘ZBEK TILINING MILLIY O‘ZLIK VA MA’NAVIY MEROSNI SAQLASHDAGI O‘RNI
Keywords:
o‘zbek tili, ona tili, milliy o‘zlik, lingvomadaniyat, til va tafakkur, ma’naviy meros, Alisher Navoiy, “Muhokamat ul-lug‘atayn”, til madaniyati, adabiy til, lingvistik kompetensiya, milliy qadriyat.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek tilining milliy o‘zlikni shakllantirish, tarixiy-madaniy xotirani saqlash va ma’naviy merosni avloddan avlodga yetkazishdagi lingvomadaniy ahamiyati tadqiq etiladi. Ona tili millatning nafaqat kommunikativ vositasi, balki uning tarixiy tajribasi, qadriyatlari, dunyoqarashi va ma’naviy olamini mujassamlashtiruvchi fenomen sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotda o‘zbek adabiy tilining shakllanishi va rivojlanishida Alisher Navoiyning ilmiy-badiiy merosi, xususan, “Muhokamat ul-lug‘atayn” asarining o‘rni yoritiladi. Shuningdek, zamonaviy o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi huquqiy maqomi, adabiy til me’yorlari, til madaniyati va yosh avlodning lingvistik kompetensiyasini shakllantirish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari ona tiliga munosabatni faqat lingvistik hodisa sifatida emas, balki milliy o‘zlik va ma’naviy davomiylikning muhim omili sifatida baholash zarurligini ko‘rsatadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. — Toshkent, 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuni. 1989-yil 21-oktabr; yangi tahriri 1995-yil 21-dekabr.
3. Alisher Navoiy. Muhokamat ul-lug‘atayn. — Toshkent: Fan.
4. Mahmud Koshg‘ariy. Devonu lug‘otit turk. — Toshkent.
5. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildlik. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2020. Akademiya.
6. Hojiyev A. O‘zbek tili morfologiyasi, morfemikasi va so‘z yasalishi masalalari. — Toshkent.
7. Jamolxonov H. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent.
8. Sayfullayeva R. va boshqalar. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent.
9. O‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 24-avgustdagi 339-son qarori.