BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASI BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA TROMBOEMBOLIK ASORATLAR XAVFINI BAHOLASHDA CHA₂DS₂-VASc VA HAS-BLED SHKALALARINING KLINIK AHAMIYATI
Keywords:
boʻlmachalar fibrillyatsiyasi, CHA₂DS₂-VASc, HAS-BLED, Holter monitoringi, transesofageal exokardiografiya, ishemik insult. [1, 2]Abstract
Ushbu tadqiqotda bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi (BF) bilan kasallangan bemorlarda tromboembolik asoratlar va tizimli qon ketishlar xavfini prognozlashda CHA₂DS₂-VASc va HAS-BLED klinik shkalalarining diagnostik ahamiyati baholandi [2, 3]. Tadqiqotga CAMU klinik bazasida kuzatuvda bo‘lgan 85 nafar BF tashxisi qoʻyilgan bemor jalb etildi. Paroksizmal va persistiruvchi shakllarni aniqlashda 24-72 soatlik Holter EKG monitoringi hamda chap boʻlmacha quloqchasi (ChBQ) tromblarini istisno qilishda Transesofageal (qiziloʻngach orqali) exokardiografiya (TEE) tekshiruvlari oʻtkazildi. Natijalar shuni koʻrsatdiki, CHA₂DS₂-VASc shkalasi bo‘yicha yuqori xavf guruhidagi (≥3 ball) bemorlarda antikoagulyant terapiyaning toʻgʻri yoʻlga qoʻyilishi kardiogen insult xavfini 2,3% gacha kamaytiradi. HAS-BLED shkalasi esa qon ketish xavfi yuqori boʻlgan guruhlarda dori dozalarini toʻgʻri korreksiya qilish imkonini beradi. Klinik amaliyotda ushbu shkalalarni Holter va TEE instrumental tahlillari bilan dual qoʻllash bemorlar hayot sifatini yaxshilash va oʻlim koʻrsatkichlarini kamaytirishda yuqori klinik samaradorlikka ega.
References
1.Williams B., Mancia G. et al. 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. // European Heart Journal. – 2018. – Vol. 39. – P. 3021–3104.
2.Lip G. Y. et al. Refining clinical risk stratification for predicting stroke and thromboembolism in atrial fibrillation: the CHA₂DS₂-VASc score. // Chest. – 2010. – Vol. 137(2). – P. 263-272.
3.Pisters R. et al. A novel user-friendly score (HAS-BLED) to assess 1-year risk of major bleeding in patients with atrial fibrillation. // Chest. – 2010. – Vol. 138(5). – P. 1093-1100.
4.Kirchhof P. et al. 2016 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with EACTS. // European Heart Journal. – 2016. – Vol. 37. – P. 2893–2962.
5.Mamutov R. Sh. va boshq. Oʻzbekistonda arterial gipertoniya va bo'lmachalar fibrillyatsiyasi asoratlari tahlili. // Kardiologiya Jurnali. – Toshkent, 2022. – T. 14, №2. – B. 45-50.
[1] https://www.ahajournals.org
[2] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov
[6] https://www.wiadomoscilekarskie.pl