SAQLANGAN CHIQARISH FRAKSIYALI YURAK YETISHMOVCHILIGIDA KOMORBID FENOTIPLAR VA MIOKARD FIBROZI BIOMARKERLARI (GALEKTIN-3 VA SST2)
Keywords:
HFpEF, saqlangan chiqarish fraksiyali yurak yetishmovchiligi, komorbid fenotiplar, klasterlash, Galektin-3, sST2, miokard fibrozi, yurak remodellanishi, prognoz.Abstract
Saqlangan chiqarish fraksiyali yurak yetishmovchiligi (HFpEF) klinik kechishi va patofiziologik mexanizmlari jihatidan bir xil bo‘lmagan murakkab sindromdir. Chap qorincha chiqarish fraksiyasi 50% va undan yuqori bo‘lishiga qaramay, bemorlarda kasallikning shakllanishi va rivojlanishiga olib keluvchi omillar sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Arterial gipertoniya, semizlik, 2-tip qandli diabet, bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi, surunkali buyrak kasalligi va yurak ishemik kasalligi HFpEF bilan tez-tez birga uchraydi hamda diastolik disfunksiya, yurak remodellanishi, tizimli yallig‘lanish va miokard fibroziga turlicha ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli HFpEFni faqat chiqarish fraksiyasi asosida tavsiflash kasallikning biologik xilma-xilligini to‘liq aks ettirmaydi. Komorbid holatlarni fenotiplash va fibroz bilan bog‘liq biomarkerlarni birgalikda baholash kasallikning klinik kechishi va prognozi haqida qo‘shimcha ma’lumot berishi mumkin.