MIKROBLARGA QARSHI CHIDAMLILIK: GLOBAL XAVF VA UNING ZAMONAVIY TIBBIYOTDAGI OQIBATLARI
Keywords:
antibiotikorezistentlik, JSST hisoboti, “Klebsiella pneumoniae”, jamoat salomatligi, ftorxinolonlar, karbapenemlar, infeksion nazorat.Abstract
Ushbu maqolada antibiotiklarga chidamlilikning global miqyosda tarqalishi va uning jamoat salomatligiga ko‘rsatayotgan salbiy ta’siri tahlil qilinadi. Ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, uchinchi avlod sefalosporinlari va karbapenemlar kabi "oxirgi chora" hisoblangan dori vositalariga chidamlilik darajasi kundan-kun ortib bormoqda. Xususan, “Klebsiella pneumoniae” va “E. coli” kabi bakteriyalarning dori vositalariga chidamliligi o‘lim ko‘rsatkichlarining 64% gacha oshishiga va davolash xarajatlarining ko‘payishiga sabab bo‘lmoqda. Maqolada shifokorlar, bemorlar va siyosatchilarning ushbu global inqirozni jilovlashdagi roli, shuningdek, JSST tavsiyalari asosida infeksion nazoratni kuchaytirish zaruriyati yoritilgan.
References
1. World Health Organization. (2014). “Antimicrobial resistance: global report on surveillance”. World Health Organization. [Maqoladagi asosiy faktlar va 2014-yilgi Jeneva hisoboti uchun].
2. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. (2020). “Mikroblarga qarshi dori vositalariga chidamlilikni barqarorlashtirish bo‘yicha milliy harakatlar rejasi”. Toshkent.
3. Fukuda, K. (2015). Antimicrobial resistance: a global health crisis. “The Lancet”, 385(9981), 1904-1905. [JSST direktori yordamchisining qarashlari uchun].
4. Prestinaci, F., Pezzotti, P., & Pantosti, A. (2015). Antimicrobial resistance: a global threat. “Pathogens and Global Health”, 109(7), 309-318.
5. Всемирная организация здравоохранения. (2021). “Устойчивость к противомикробным препаратам: основные факты”. Женева: ВОЗ.
6. Сидоренко, С. В. (2019). Антибиотикорезистентность: вчера, сегодня, завтра. “Практическая медицина”, 17(5), 15-22. [Karbapenemlar va ftorxinolonlar tahlili uchun].
7. Rice, L. B. (2018). Federal funding for the study of antimicrobial resistance in nosocomial pathogens: No ESKAPE. “The Journal of Infectious Diseases”, 197(8), 1079-1081. [Klebsiella pneumoniae va MRSA bo'yicha].
8. Xoliqov, A. U. & Rasulova, Y. Z. (2023). “Klinik amaliyotda antibiotiklarni ratsional qo‘llash tamoyillari”. Tibbiyot oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. Toshkent.