OFIS VA IT XODIMLARIDA AQLIY MEHNAT SHAROITIDA ISH VA DAM OLISH REJIMINI GIGIYENIK TASHKIL ETISHNING KO‘RISH TIZIMI, ASAB TIZIMI VA TAYANCH-HARAKAT APPARATIGA TA’SIRI
Keywords:
aqliy mehnat, ish va dam olish rejimi, mehnat gigiyenasi, ofis xodimlari, IT xodimlari, ko‘rish tizimi, asab tizimi, tayanch-harakat apparati, kasbiy charchash, gipodinamiyaAbstract
Mazkur maqolada ofis va IT xodimlarida aqliy mehnat sharoitida ish va dam olish rejimini gigiyenik jihatdan tashkil etishning organizmning asosiy funksional tizimlariga ta’siri o‘rganildi. Zamonaviy raqamli texnologiyalar sharoitida mehnat faoliyatining asosiy qismi kompyuter texnikasi bilan bog‘liq bo‘lib, bu esa uzoq muddat statik tana holati, yuqori vizual yuklama hamda markaziy asab tizimining zo‘riqishi bilan kechadi. Tadqiqotda ish rejimining noto‘g‘ri tashkil etilishi ko‘rish tizimi zo‘riqishi, psixoemotsional charchash hamda tayanch-harakat apparatida funksional buzilishlar rivojlanishiga olib kelishi aniqlangan. Shu bilan birga, gigiyenik asoslangan ish va dam olish rejimi ushbu tizimlarning funksional holatini barqarorlashtirish hamda ish samaradorligini oshirishda muhim omil ekanligi asoslab berildi.
References
1.Abduraxmonov A.A. Mehnat gigiyenasi. — Toshkent: Ilm Ziyo, 2020. — 256 b.
2. Raximov R.R. Ishlab chiqarish muhiti gigiyenasi va kasbiy xavf omillari. — Toshkent, 2019. — 198 b.
3. Bobojonov Sh.B. Ochiq havoda mehnat qiluvchi ishchilarda mikroiqlim omillarining fiziologik ta’siri. // Tibbiyot jurnali. — 2021. — №3. — B. 45–49.
4. World Health Organization. Protecting workers from heat stress. — Geneva: WHO, 2017.
5. International Labour Organization. Working on a warmer planet: The impact of heat stress on labour productivity. — Geneva: ILO, 2019.
6. Parsons K. Human Thermal Environments: The Effects of Hot, Moderate and Cold Environments on Human Health. — CRC Press, 2014.
7.ISO 7243: Ergonomics of the thermal environment — Assessment of heat stress using WBGT index. — International Organization for Standardization, 2017.
8. NIOSH. Criteria for a Recommended Standard: Occupational Exposure to Heat and Hot Environments. — Cincinnati, 2016.
9. G‘aziyev E.G. Yuqori harorat sharoitida mehnat qilishning inson organizmiga ta’siri. // Gigiyena va sanitariya. — 2022. — №2. — B. 22–27.
10.Mehnat gigiyenasi bo‘yicha sanitariya me’yorlari va qoidalari. — O‘zbekiston Respublikasi SSV, 2021.
11.Rahmatshoyev M. The importance of vitamins and minerals for athletes. EthiopianInternational Journal of Multidisciplinary Research
12.Melibaevnaa, B. K., & Toshtemirovna, M. K. (2023). Pneumonia In Newborn Babies On Ventilators. World Bulletin of Social Sciences, 19, 16-17.
13.Sanitary Rules and Norms of the Republic of Uzbekistan (SanPiN). Hygienic Requirements for Working Conditions in Industrial Enterprises. Tashkent.
14.Saidova, K., Madraimov, A., Kodirova, M., Madraimov, A., Kodirova, K., Babarakhimov, T., ... & Zokirov, K. (2024). Assessing the impact of invasive species on native aquatic ecosystems and developing management strategies. International Journal of Aquatic Research and Environmental Studies, 4, 45-51.
15.Ashurova, M. D., Mo’ydinova, Y., Atadjanova, D., Muhammadova, G., & Ismoilov, D. (2023). Pedagogical efficiency of integrated learning in the organization of hygiene classes in medical universities. In BIO Web of Conferences (Vol. 65, p. 10016). EDP Sciences.