O‘ZBEKISTON BANK TIZIMIDA PRUDENSIAL NAZORAT MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISHNING XALQARO TAJRIBASI

Authors

  • Matyusupov Farrux Farxad o‘g‘li O‘zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi magistranti

Keywords:

prudensial nazorat, bank tizimi, bank nazorati, regulyativ mexanizmlar, Basel III standartlari, kapital yetarliligi, likvidlilik riski, kredit riski, operatsion risk, riskga asoslangan nazorat, makroprudensial siyosat, stress-test, korporativ boshqaruv, moliyaviy barqarorlik, Markaziy bank, xalqaro bank nazorati, bank regulyatsiyasi, komplayens nazorati, SupTech texnologiyalari, raqamli nazorat.

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekiston bank tizimida prudensial nazorat mexanizmlarining amaldagi holati va ularni takomillashtirishning xalqaro tajribasi tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida Basel qo‘mitasining samarali bank nazorati tamoyillari, Basel III standartlari, AQSh va Yevropa Ittifoqi mamlakatlarining prudensial nazorat amaliyoti tahlil qilindi. Shuningdek, banklar faoliyatida kapital yetarliligi, likvidlilik, risklarni boshqarish va korporativ boshqaruv tizimlariga qo‘yilayotgan zamonaviy regulyativ talablar o‘rganildi. Tahlillar natijasida O‘zbekiston bank tizimida riskga asoslangan nazorat mexanizmlarini kengaytirish, stress-test amaliyotlarini takomillashtirish, makroprudensial nazorat instrumentlarini rivojlantirish hamda raqamli nazorat texnologiyalarini joriy etish zarurligi asoslandi. Tadqiqot yakunida xalqaro tajribaga tayangan holda prudensial nazorat samaradorligini oshirish va bank tizimi barqarorligini mustahkamlashga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqildi.

References

1.Karimov, F. (2025). Basel III and International Banking Supervision: Uzbekistan's Path to Financial Stability. European Journal of Business Startups and Open Society, 5(5), 45–52.

2.Tursunov, B. (2025). Comparative Analysis of Banking Supervision Systems and Their Application in Uzbekistan. Journal of Management and Finance, 3(10), 112–119.

3.Yuldashev, A. (2024). Bank nazoratida riskga asoslangan yondashuvning nazariy va amaliy jihatlari. Iqtisodiyot va Innovatsion Texnologiyalar, 12(4), 67–75.

4.Alina, G., Zhurakhovska, L., Dugalova, G., Utegenova, Z., Omarova, B., & Murzatayev, Y. (2024). Risk-based Regulation and Supervision of Second-tier Banks: Experience of EU Countries. Business: Theory and Practice, 25(2), 548–562.

5.Ivanov, V.V. (2023). Prudensialnyy nadzor v usloviyakh tsifrovizatsii bankovskogo sektora. Finansy i Kredit, 29(8), 1742–1756.

6.Petrova, N.A. (2022). Mekhanizmy makroprudensialnogo regulirovaniya bankovskoy sistemy. Bankovskoe delo, 11, 22–29.

7.Durrani, A., & Bingler, J. (2024). The Basel Committee’s Revised Core Principles for Effective Banking Supervision: Addressing Climate-Related Financial Risks in ASEAN+3. ASEAN+3 Macroeconomic Research Office Policy Brief.

8.Lee, J.H. (2023). Macroprudential Supervision and Financial Stability in Asian Banking Systems. Asian Economic Papers, 22(3), 81–99.

9.Kim, S.Y., & Park, H.J. (2021). Banking Regulation and Capital Adequacy Requirements in South Korea. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(9), 235–244.

10.European Central Bank. (2025). Understanding the Banking Sector Capital Framework in the European Union. ECB Occasional Paper Series No. 387. Frankfurt am Main.

11.Davies, H. (2025). The Future of Basel III Reforms and Banking Supervision in Europe. Project Syndicate, 15(4), 18–24.

12.Sudjianto, A., & Zhang, A. (2024). Model Validation Practice in Banking: A Structured Approach for Predictive Models. Journal of Risk Management and Financial Analytics, 19(2), 101–118.

13.Cecchetti, S., Kress, J., & Schoenholtz, K. (2025). Basel Endgame: Bank Capital Requirements and the Future of International Standard Setting. Journal of Economic Perspectives, 39(3), 149–170.

Downloads

Published

2026-06-05

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.