YALLIG‘LANISHGA QARSHI DORILARNING ARAXIDON KISLOTASI METABOLIZMIGA TA’SIRI

Authors

  • Rafiyeva A.A Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Toshkent shahri, O’zbekiston Respublikasi,
  • Bekmurodova M.B Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Toshkent shahri, O’zbekiston Respublikasi,

Keywords:

Maqsadi. Yallig‘lanishga qarshi dori vositalarining araxidon kislotasi metabolizmiga ta’sir mexanizmlarini farmakologik va biokimyoviy jihatdan o‘rganish hamda ularning fosfolipaza A₂, COX va LOX bilan bog‘liq metabolik yo‘llarga ta’sirini tahlil qilish.

Abstract

Dolzarbligi. Yallig‘lanish organizmning turli biologik, fizik va kimyoviy ta’sirlarga javoban yuzaga keladigan murakkab himoya reaksiyasi bo‘lib, uning rivojlanishida lipid mediatorlari muhim o‘rin tutadi. Araxidon kislotasi hujayra membranasi fosfolipidlarining tarkibiga kiruvchi ko‘p to‘yinmagan yog‘ kislotasi bo‘lib, prostaglandinlar, tromboksanlar va leykotrienlar kabi biologik faol mediatorlarning asosiy manbalaridan biridir. Araxidon kislotasi fosfolipaza A₂ ta’sirida membrana fosfolipidlaridan ajralib chiqib, siklooksigenaza (COX) va lipooksigenaza (LOX) yo‘llari orqali metabolizmga uchraydi. Ushbu metabolik yo‘llarning mahsulotlari og‘riq, shish, tana haroratining ko‘tarilishi, tomirlar o‘tkazuvchanligining o‘zgarishi va immun hujayralar faollashuvi kabi yallig‘lanish reaksiyalarida ishtirok etadi. Yallig‘lanishga qarshi dori vositalarining asosiy guruhlari araxidon kislotasi metabolizmining turli bosqichlariga ta’sir ko‘rsatadi. Xususan, nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar (NYaQD) COX fermentlarini ingibitsiya qilish orqali prostaglandinlar sintezini kamaytiradi, glukokortikoidlar esa fosfolipaza A₂ faolligi va yallig‘lanish mediatorlari hosil bo‘lishini yuqoriroq bosqichda susaytiradi. Shu sababli araxidon kislotasi metabolizmini farmakologik boshqarish mexanizmlarini o‘rganish yallig‘lanishga qarshi preparatlarning terapevtik samarasi va nojo‘ya ta’sirlarini tushunishda muhim ahamiyatga ega.

Downloads

Published

2026-09-21

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.