INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI IBORALAR TIZIMIDA “TA’LIM” KONSEPTI QIYMAT KOMPONENTINING SEMANTIK IFODASI

Authors

  • Bobonazarova Muxlisa Yomg‘ir qizi Shahrisabz davlat pedagogika instituti o‘qituvchisi

Keywords:

Kalit so‘zlar: ta’lim konsepti; qiymat komponenti; ibora; frazeologik birlik; semantik ifoda; qiyosiy tahlil; ingliz tili; o‘zbek tili.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarining iboralar tizimida “ta’lim” konseptining qiymat (aksiologik) komponentining semantik ifodasi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida A.V. Kuninning “Anglo-russkiy frazeologicheskiy slovar”i, Sh. Rahmatullaevning “O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati” hamda “O‘zbek xalq maqollari” to‘plamidan uzluksiz saralash usuli bilan olingan 220 ta birlik (100 ta inglizcha, 120 ta o‘zbekcha) o‘rganildi. Komponent tahlil natijasida qiymat komponentini tashkil etuvchi beshta semantik guruh — ijtimoiy qadriyat, shaxsiy kamolot, burch (farz), tarbiya vositaligi, ilmsizlik tanqidi — aniqlandi. Har ikki tilda ijtimoiy qadriyat guruhi ustunligi ta’limning mutlaq aksiologik maqomini tasdiqlasa, o‘zbek materialida burch guruhining, ingliz materialida esa tarbiya va tanqid guruhlarining nisbiy yuqoriligi milliy-madaniy urg‘ularni ko‘rsatadi. Natijalar qiyosiy konseptologiya, frazeografiya va madaniyatga yo‘naltirilgan til o‘qitishda qo‘llanilishi mumkin.

References

1.Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. — Волгоград: Перемена, 2002. — 477 с.

2.Маслова В.А. Лингвокультурология: учеб. пособие. — М.: Академия, 2001. — 208 с.

3.Алефиренко Н.Ф. Лингвокультурология. Ценностно-смысловое пространство языка: учеб. пособие. — М.: Флинта; Наука, 2010. — 288 с.

4.Телия В.Н. Русская фразеология в контексте культуры. — М.: Языки русской культуры, 1999. — 324 с.

5.Кунин А.В. Англо-русский фразеологический словарь. 4-е изд., перераб. и доп. — М.: Русский язык, 1984. — 944 с.

6.Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тилининг изоҳли фразеологик луғати. — Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2022. — 832 б.

7.Мирзаев Т., Саримсоқов Б. Ўзбек халқ мақоллари. — Тошкент: Фан, 1990. — 480 б.

8.Бердиёров Ҳ., Расулов Р. Ўзбек тилининг паремиологик луғати. — Тошкент: Ўқитувчи, 1984. — 192 б.

9.Hazratqulova O.A. Paremiyalar va ularning tilshunoslikda o‘rganilishi // Journal of Universal Science Research. — 2023. — Т. 1, № 4. — Б. 373–377.

10.Вежбицкая А. Понимание культур через посредство ключевых слов. — М.: Языки славянской культуры, 2001. — 288 с.

11.Wierzbicka A. Semantics, Culture, and Cognition: Universal Human Concepts in Culture-Specific Configurations. — New York; Oxford: Oxford University Press, 1992. — 487 p.

12.Mieder W. Proverbs: A Handbook. — Westport; London: Greenwood Press, 2004. — 328 p.

Downloads

Published

2026-08-31

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.