O‘ZBEKISTONDA SOLIQ NAZORATINI RAQAMLASHTIRISH VA SOLIQ TUSHUMLARI SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: soliq nazorati, raqamlashtirish, soliq ma’murchiligi, elektron soliq xizmatlari, riskga asoslangan nazorat, soliq tushumlari, elektron hisobvaraq-faktura, yashirin iqtisodiyot, soliq intizomi, sun’iy intellekt.Abstract
Annotatsiya. Mazkur tezisda O‘zbekistonda soliq nazoratini raqamlashtirishning mazmuni, iqtisodiy ahamiyati hamda budjet daromadlari shakllanishiga ta’siri yoritilgan. Tadqiqotda elektron soliq xizmatlari, elektron hisobvaraq-fakturalar, onlayn nazorat-kassa texnikalari, raqamli markirovkalash, ma’lumotlar bazalarining integratsiyasi va riskga asoslangan soliq nazorati tizimining amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Soliq nazoratida raqamli texnologiyalardan foydalanish soliq bazasini kengaytirish, yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirish, soliq majburiyatlarini o‘z vaqtida bajarishni ta’minlash hamda tekshiruvlarni maqsadli tashkil etishga xizmat qilishi asoslangan.
References
1.G‘iyosov, A. (2023) ‘Soliqni to‘lashdan manfaatdor bo‘lishga qaratilgan soliq-byudjet siyosati’, Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 1(4), pp. 22–33.
2.Mukimov, B. (2023) ‘O‘zbekiston soliq ma’murchilik metodologiyasini takomillashtirish masalalari: ilg‘or xorijiy davlatlar misolida’, Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 1(3), pp. 26–32. doi: 10.60078/2992-877X-2023-vol1-iss3-pp26-32.
3.Poyonov, B. va Bobomurotova, M. (2023) ‘Soliq ma’muriyatchiligi tizimida samarali soliq nazoratini tashkil etish masalalari’, Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 1(10).
4.Raximov, F.F. va Raximova, D.B. (2025) ‘Soliq ma’murchiligini raqamlashtirish orqali soliq bazasini kengaytirish’, Modern Science and Research, 4(9), pp. 387–394.
5.O‘zbekiston Respublikasi (2022) Soliq ma’muriyatchiligi takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida. O‘RQ–758-son Qonun, 11-mart. Toshkent.
6.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2021) Chakana savdo va xizmat ko‘rsatish sohasida nazorat-kassa texnikasidan foydalanishni takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida. PQ–5252-son qaror, 4-oktabr. Toshkent.
7.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022) Budjetlararo munosabatlarni va soliq ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirish to‘g‘risida. PQ–208-son qaror, 15-aprel. Toshkent.
8.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2023) Tadbirkorlik subyektlarini toifalarga ajratish mezonlari hamda soliq siyosati va soliq ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. PF–21-son Farmon, 10-fevral. Toshkent.
9.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (2022) Davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq to‘lovchilarning soliq majburiyatlarini aniqlashda davlat organlari va tashkilotlarining ma’lumotlar bazasidan foydalanishni tartibga solish to‘g‘risida. 471-son qaror, 22-avgust. Toshkent.
10.O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi (2024) Soliq tizimida “mahallabay” ishlash — manfaatli hamkorlik. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi.
11.O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi (2025) Soliq qo‘mitasi faoliyatining 2024-yildagi yakunlari: natija va kelgusi rejalar. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi.
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi (2024) Fiskal strategiya 2025–2027. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi.