YASHIRIN IQTISODIYOT VA SOLIQ MEXANIZMLARI

Authors

  • Uchqunova Asalbonu G’olib qizi Shahrisabz davlat pedagogika instituti o’qituvchisi

Keywords:

tezis; yashirin iqtisodiyot; soliq mexanizmlari; soliq ma’murchiligi; tax morale; informallik; formalizatsiya; elektron to‘lovlar; raqamli nazorat; fiskal siyosat

Abstract

Ushbu tezisda yashirin iqtisodiyotning mohiyati, uning shakllanish omillari va soliq mexanizmlari bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda yashirin iqtisodiyotning kengayishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar sifatida yuqori soliq yuki, murakkab soliq ma’murchiligi, institutsional ishonchning pastligi, naqd pul aylanishining yuqoriligi va formalizatsiya rag‘batlarining yetarli emasligi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, soliq mexanizmlarining norasmiy faoliyatni rag‘batlantiruvchi yoki cheklovchi roli ochib beriladi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, yashirin iqtisodiyotni qisqartirish uchun repressiv choralar bilan bir qatorda soddalashtirilgan soliqqa tortish, elektron to‘lovlar, raqamli nazorat, ma’lumotlar integratsiyasi va formalizatsiyani qo‘llab-quvvatlovchi yondashuvlar zarur. Tezis yakunida yashirin iqtisodiyotga qarshi samarali kurashish uchun soliq tizimi adolatli, sodda, raqamlashtirilgan va ishonchga asoslangan bo‘lishi kerakligi xulosalanadi.

References

[1] IMF. Unveiling the Informal Economy: An Augmented Factor Model Approach. IMF Working Paper, 2024.

[2] EY. Why the Shadow Economy Persists and How Governments Are Responding. 2025.

[3] Dokas I., Panagiotidis M., Papadamou S., Spyromitros E. The Impact of the Shadow Economy on the Direct-Indirect Tax Mix. Journal of Economic Behavior & Organization, 2024.

[4] OECD. Tax Morale. OECD Publishing, 2025.

[5] Torgler B., Schneider F. The Impact of Tax Morale and Institutional Quality on the Shadow Economy. Journal of Economic Psychology.

[6] World Bank. Taxation and the Shadow Economy: How the Tax System Can Stimulate and Enforce the Formalization of Business Activities. Policy Research Working Paper.

Downloads

Published

2026-04-06

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.