QASHQADARYO O’ZBEKLARINING OILAVIY MAROSIMLARI TARIXI: URF-ODATLAR VA QADRIYATLAR TIZIMIDAGI UZLUKSIZLIK

Authors

  • Tursunova Iroda Aminovna Qarshi davlat texnika universiteti “Tarix va ijtimoiy fanlar” kafedrasi assistenti

Keywords:

Oilaviy marosimlar, Qashqadaryo, An'analarning davomiyligi, Beshik to'y, Xatna, Fotiha to'y, Nikoh to'y, qadriyatlar, Mahalla.

Abstract

 Ushbu maqola Qashqadaryo oʻzbeklari orasida oilaviy marosimlarning tarixiy dinamikasi va uzluksizligini har tomonlama tahlil qiladi. Mavzu mintaqaning anʼanaviy urf-odatlari va qadriyatlari tizimida etnik-madaniy oʻziga xoslikni saqlab qolish mexanizmlarini aniqlashga qaratilgan. Maqolada asosiy hayot sikllari va unga bogʻliq marosimlarning evolyutsiyasi oʻrganiladi.

 Ushbu marosimlar orqali avloddan-avlodga oʻtib kelayotgan asosiy ijtimoiy va axloqiy qadriyatlar — mehmondoʻstlik, kattalarga hurmat  va mahallani oʻrganishga alohida eʼtibor qaratilgan. Maqolada tadqiqot metodologiyasi tarixiy-etnografik tahlil va zamonaviy jamiyatda anʼanalarning rolini sotsiomadaniy talqin qilishni oʻz ichiga oladi. Globallashuv va tarixiy o'zgarishlarning (shu jumladan, Sovet davri) ta'siriga qaramay, Qashqadaryo o'zbeklarining marosimlari o'zining tarkibiy asosini saqlab qoladi va madaniy va ijtimoiy birlashish uchun muhim vosita bo'lib xizmat qiladi.

References

1.Jabborov A. Oʻzbek xalqi etnografiyasi. — Toshkent: Sharq, 2007.

2.Karimov I.A. Yuksak maʼnaviyat – yengilmas kuch. — Toshkent: Ma'naviyat, 2008. (Umumiy ma'naviy-axloqiy qadriyatlar manbai sifatida kiritilishi mumkin).

3.Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yoʻlimizni qatʼiyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga koʻtaramiz. 1-jild. — Toshkent: Oʻzbekiston, 2017.

4.Mirziyoyev Sh.M. Niyati ulugʻ xalqning ishi ham ulugʻ, hayoti yorugʻ va farovon boʻladi. 3-jild. — Toshkent: Oʻzbekiston, 2019.

5.Mirziyoyev Sh.M. Yangi Oʻzbekiston strategiyasi. — Toshkent: Oʻzbekiston, 2021.

6.Mirziyoyev Sh.M. Oliy Majlis va Oʻzbekiston xalqiga Murojaatnomasi 2025-yil 26-dekabr. (Ushbu murojaatnomada 2026-yil Oʻzbekistonda "Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili" deb e'lon qilingan boʻlib, unda oila qadriyatlarini mahalladan boshlab mustahkamlash ustuvor vazifa etib belgilangan).

7.Pardaev M.Q. Oʻzbekistonning janubiy hududlari etnografiyasi. — Qarshi: Nasaf, 2006. (Qashqadaryo boʻyicha aniq ma'lumotlar mavjud).

8.Sattor M. Oʻzbek udumlari. — Toshkent: Gʻofur Gʻulom nomidagi adabiyot va san'at nashriyoti, 1992.

9.Shoniyozov K. Qashqadaryo oʻzbeklarining etnografiyasi. — Toshkent: Fan, 1978. (Mavzuga oid eng asosiy manbalardan biri).

Downloads

Published

2026-03-18

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.