SHARQ ХALQLARI TARIXIDA QADRIYATLAR MUAMMOSINING YORITILISHI
Keywords:
Qadriyatlar Sharq jamiyatlarining ijtimoiy hayotida ham mafkuraviy, ham amaliy jihatdan muhim bo‘lgan: ular oilaviy munosabatlardan tortib, davlat boshqaruvi, siyosiy madaniyat, ta’lim tizimi, shaxs tarbiyasi va mehnat etikasi kabi sohalarning asosiy tamoyillarini belgilab bergan. Sharq mutafakkirlari — Konfutsiy, Zardusht, Budda, Forobiy, Ibn Sino, Beruniy, Yusuf Xos Hojib, Alisher Navoiy va boshqalar — o‘z asarlarida qadriyatlarni inson kamoloti va jamiyat farovonligining markaziy komponenti sifatida talqin etishgan.Abstract
Sharq xalqlari tarixi dunyo sivilizatsiyasining eng qadimiy va boy qatlamlaridan birini tashkil etadi. Bu mintaqa insoniyatning ilk madaniy markazlari — Mesopotamiya, Eron, Hindiston, Xitoy va Markaziy Osiyo kabi hududlarni o‘z ichiga oladi. Sharq tarixining asosiy o‘ziga xos jihati shundaki, uning taraqqiyoti faqat siyosiy jarayonlar bilan emas, balki qadriyatlar, maʼnaviylik, dunyoqarash, ijtimoiy an’analar hamda diniy-falsafiy tizimlar bilan uzviy bogʻliq holda kechgan. Shuning uchun Sharq xalqlari tarixini o‘rganishda qadriyatlar masalasi alohida konseptual ahamiyat kasb etadi.
References
1. Sh. R. Jo‘rayev. “Sharq falsafasi tarixi”. — Toshkent: Universitet, 2012. — 55–140-betlar.
2. K. Rahmonov. “Sharq ma’naviyati: tamoyillar va talqinlar”. — Toshkent: O‘zbekiston, 2015. — 20–97-betlar.
3. A. Qodirov. “Markaziy Osiyo qadriyatlarining shakllanishi”. — Samarqand: Sog‘lom avlod, 2013. — 10–85-betlar.
4. Yusuf Xos Hojib. “Qutadg‘u bilig”. — Toshkent: Yozuvchi, 1971. — 102–198-betlar.
5. Alisher Navoiy. “Mahbub-ul qulub”. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 1989. — 45–120-betlar.