OILA HUQUQIDA ER-XOTINNING HUQUQ VA MAJBURIYATLARINI TA’MINLASH MASALALARI
Keywords:
oila huquqi, er-xotin, nikoh, teng huquqlilik, shaxsiy huquqlar, mulkiy munosabatlar, nikoh shartnomasi, oilaviy majburiyatlar, sud himoyasi, huquqiy kafolatlar.Abstract
Ushbu tezisda oila huquqida er-xotinning shaxsiy va mulkiy huquqlarini ta’minlash, oilaviy munosabatlarda tenglik prinsipini amalga oshirish hamda qonunchilikda belgilangan majburiyatlarning bajarilishini kafolatlash masalalari yoritiladi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Oila kodeksi va xalqaro huquqiy hujjatlar asosida nikohning huquqiy maqomi, er-xotinning o‘zaro huquq va majburiyatlari, umumiy mol-mulkni boshqarish, nikoh shartnomasi hamda buzilgan huquqlarni sud orqali himoya qilish mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida oilaviy huquqlarni samarali ta’minlash qonunchilik normalarining mavjudligi bilan birga, huquqiy savodxonlik, o‘zaro kelishuv va huquqni qo‘llash amaliyotiga ham bog‘liqligi asoslanadi.
References
Izoh: normativ-huquqiy hujjatlarda kitob yoki maqolalardagi kabi sahifalar emas, modda va qismlar asosiy manzil hisoblanadi. Shu sababli quyida qonunlar uchun tegishli moddalar, xalqaro hujjat uchun esa tegishli modda ko‘rsatilgan.
1. O‘zbekiston Respublikasi. O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi. 1998-yil 30-aprel. 2, 18–23, 27–33-moddalar. LexUZ rasmiy manbasi.
2. O‘zbekiston Respublikasi. Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risidagi Qonun. O‘RQ-562-son, 2019-yil 2-sentabr. 4–6, 24–25-moddalar. LexUZ rasmiy manbasi.
3. United Nations. Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women. 1979. Article 16. New York: United Nations.
4. O‘zbekiston Respublikasi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir, 2023-yil 30-aprel. Oila, tenglik va inson huquqlariga oid normalar.
5. O‘zbekiston Respublikasi. Fuqarolik kodeksi. 1995–1996-yillarda qabul qilingan qismlar. Mulk huquqi va fuqarolik-huquqiy munosabatlarga oid normalar.
6. United Nations. Universal Declaration of Human Rights. 1948. Articles 1, 7 and 16. Paris: United Nations.
7. United Nations. International Covenant on Civil and Political Rights. 1966. Articles 23 and 26. New York: United Nations.
8. United Nations. International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights. 1966. Articles 3 and 10. New York: United Nations.
9. United Nations. Convention on the Rights of the Child. 1989. Articles 3, 18 and 27. New York: United Nations.
10. United Nations. Beijing Declaration and Platform for Action. 1995. Gender equality and women’s rights provisions. Beijing: United Nations.
11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi. Sudlar tomonidan nikohdan ajratishga oid ishlar bo‘yicha qonunchilikni qo‘llash amaliyoti to‘g‘risida. 2011-yil 20-iyuldagi 6-son qaror, keyingi o‘zgartirish va qo‘shimchalar bilan.
12. O‘zbekiston Respublikasi. Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risidagi Qonun. O‘RQ-682-son, 2021-yil 20-aprel. Normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish va qo‘llashga oid normalar.