TIBBIYOT MUASSASALARIDA BYUDJETDAN TASHQARI MABLAG‘LAR HISOBINI TASHKIL ETISH VA NAZORAT QILISH MEXANIZMLARI
Keywords:
byudjetdan tashqari mablag‘lar, tibbiyot muassasalari, moliyaviy nazorat, ichki audit, g‘aznachilik nazorati, shaffoflik, raqamli monitoring, moliyaviy hisobot, davlat moliyaviy nazorati.Abstract
Mazkur tezisda tibbiyot muassasalarida byudjetdan tashqari mablag‘lar (BTM) hisobini tashkil etishning nazariy-huquqiy asoslari, ularni shakllantirish manbalari, buxgalteriya hisobi yuritish mexanizmlari hamda ichki va tashqi moliyaviy nazorat tizimini takomillashtirish masalalari kompleks tarzda ilmiy tahlil qilinadi. Sog‘liqni saqlash tizimida olib borilayotgan institutsional islohotlar sharoitida tibbiyot muassasalarining moliyaviy mustaqilligini oshirish, ularning daromad bazasini kengaytirish va mavjud resurslardan samarali foydalanish dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, byudjetdan tashqari mablag‘lar sog‘liqni saqlash muassasalarining qo‘shimcha moliyaviy manbai sifatida ularning barqaror faoliyat yuritishida muhim iqtisodiy instrument bo‘lib xizmat qiladi.
References
1.O‘zbekiston Respublikasi (2013) Byudjet kodeksi. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi.
2.O‘zbekiston Respublikasi (2016) Buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi Qonun. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi.
3.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022) Sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi farmon. Toshkent.
4.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (2020) Davlat tibbiyot muassasalarida moliyaviy boshqaruvni takomillashtirish to‘g‘risidagi qaror. Toshkent.
5.Vahobov, A.V. va Malikov, T.S. (2019) Davlat moliyasi. Toshkent: Iqtisodiyot.
6.Karimov, N.G. (2021) Davlat sektorida moliyaviy nazorat. Toshkent: Fan va texnologiya.
7.Tojiboyeva, D. (2020) Sog‘liqni saqlash iqtisodiyoti. Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti.
8.Mamatov, B. (2022) Buxgalteriya hisobi va audit asoslari. Toshkent: Yangi asr avlodi.
3. Ilmiy maqolalar
9.Shodmonov, Sh. (2019) ‘Davlat sektorida moliyaviy nazorat samaradorligini oshirish yo‘llari’, Iqtisodiyot va ta’lim, 3(5), 45–52-betlar.
10.Rasulov, A. (2021) ‘Sog‘liqni saqlash muassasalarida byudjetdan tashqari mablag‘larni boshqarish masalalari’, Moliya va bank ishi, 4(2), 78–84-betlar.
11.Abdullayeva, M. (2022) ‘Davlat tashkilotlarida ichki audit tizimini rivojlantirish’, Iqtisodiy islohotlar jurnali, 6(1), 33–40-betlar.
12.Xolmatov, J. (2023) ‘Raqamli moliyaviy boshqaruv va uning davlat sektoridagi ahamiyati’, Innovatsion iqtisodiyot, 2(7), 55–63-betlar.
13.World Health Organization (WHO) (2020) Health Financing and Financial Management in Health Systems. Geneva: WHO.
14.International Monetary Fund (IMF) (2019) Public Financial Management and Health Sector Governance. Washington, DC: IMF.
15.O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi (2024) Rasmiy statistik ma’lumotlar. Mavjud: https://ssv.uz (Murojaat qilingan sana: 10-fevral 2026).