FARGʻONA VILOYATIDA POST-COVID-19 BILAN ASSOTSIRLANGAN OVQAT HAZM QILISH TIZIMI KASALLIKLARINING TARQALISHI VA XAVF OMILLARI
Keywords:
Post-COVID-19, ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari, epidemiologiya, xavf omillari, gastroduodenit, gipomagniyemiya, gipokaliyemiya.Abstract
Fargʻona shahrida COVID-19 infeksiyasini oʻtkazgan 18-60 yoshli 1605 nafar aholi orasida Post-COVID-19 bilan assotsirlangan ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari (HAK) va ularning xavf omillari oʻrganildi. Eng koʻp gastroduodenit (19,9%), ezofagit (15,7%) va oʻn ikki barmoqli ichak yara kasalligi (12,6%) aniqlandi. Xavf omillari orasida gipomagniyemiya (25,3%), gipokaliyemiya (24,4%) va semizlik (17,2%) birinchi oʻrinlarni egalladi.
References
1.Soriano JB, Murthy S, Marshall JC, Relan P, Diaz JV; WHO Clinical Case Definition Working Group on Post-COVID-19 Condition. A clinical case definition of post-COVID-19 condition by a Delphi consensus. Lancet Infect Dis. 2022;22(4):e102-e107. doi:10.1016/S1473-3099(21)00703-9
2.Carfì A, Bernabei R, Landi F. Persistent symptoms in patients after acute COVID-19. JAMA. 2020;324(6):603-605. doi:10.1001/jama.2020.12603
3.Yeoh YK, Zuo T, Lui GC, et al. Gut microbiota composition reflects disease severity and dysfunctional immune responses in patients with COVID-19. Gut. 2021;70(4):698-706. doi:10.1136/gutjnl-2020-323020
4.Lopez-Leon S, Wegman-Ostrosky T, Perelman C, et al. More than 50 long-term effects of COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2021;11(1):16144. doi:10.1038/s41598-021-95565-8
5.Xu E, Xie Y, Al-Aly Z. Long-term gastrointestinal outcomes of COVID-19. Nat Commun. 2023;14(1):983. doi:10.1038/s41467-023-36223-7
6.Драпкина О.М., Маев И.В., Бакулин И.Г. и др. Временные методические рекомендации: «Болезни органов пищеварения в условиях пандемии новой коронавирусной инфекции (COVID-19)». Профилактическая медицина. 2020;23(3-2):120-152.
7.Болтабоев А.М. Post-COVID-19 билан ассоциирланган овқат ҳазм қилиш тизими касалликлари эпидемиологияси, профилактикаси ва даволаш усулларини тубдан такомиллаштириш: тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси. Андижон, 2025.