MASHINA TARJIMASINI AMALGA OSHIRISH UCHUN PARALLEL KORPUSLAR BAZASINI SHAKLLANTIRISH

Authors

  • Boykoʻziyeva Zilola Qobiljonovna Aniq va ijtimoiy fanlar universiteti, Sun’iy intellekt yoʻnalishi 1-kurs Magistrant

Keywords:

Kalit soʻzlar: mashina tarjimasi, parallel korpus, tabiiy tilni qayta ishlash (NLP), gaplarni moslashtirish, LaBSE, kam resursli tillar, BLEU baholash metriki.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy neyron mashina tarjimasi (NMT) tizimlarini yaratish va oʻzbek tili uchun modellarni optimallashtirishda parallel korpuslarning oʻrni tadqiq etilgan. Resursi kam tillar (low-resource languages) sinfiga kiruvchi oʻzbek-ingliz til juftligi misolida parallel matnlar bazasini shakllantirish bosqichlari, ma’lumotlarni filtrlash va gaplarni avtomatik moslashtirish (alignment) algoritmlari tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida LaBSE (Language-Agnostic BERT Sentence Embedding) modeli qoʻllanilib, yuqori aniqlikdagi parallel gaplar bazasi shakllantirildi va olingan natijalar BLEU metriki yordamida baholandi.

References

1.Raja, R., & Vats, A. (2025). Parallel Corpora for Machine Translation in Low-resource Indic Languages: A Comprehensive Review. arXiv preprint arXiv:2503.04797.

2.Abjalova, M. A. (2024). Parallel korpuslarni yaratish asoslari. Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti ilmiy jurnali, 44-51.

3.Koehn, P. (2005). Europarl: A parallel corpus for statistical machine translation. In Proceedings of MT Summit, Vol. 5, 79-86.

4.Gale, W. A., & Church, K. W. (1993). A program for aligning sentences in bilingual corpora. Computational Linguistics, 19(1), 75-102.

5.Pangeanic AI Datasets. (2020). Parallel Corpora at Industrial Scale for Advanced Neural Machine Translation.

Downloads

Published

2026-06-25

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.