TABIIY GAZ SARFINI O‘LCHASH NATIJALARINING NOANIQLIGINI BAHOLASH USULLARINI TADQIQ ETISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: tabiiy gaz, gaz sarfi, gaz hisoblagichi, o‘lchash noaniqligi, metrologik aniqlik, o‘lchash xatoligi, kalibrlash, qiyoslash, etalon, metrologik kuzatiluvchanlik.Abstract
Ushbu tezisda tabiiy gaz sarfini o‘lchash natijalarining ishonchliligi va metrologik aniqligini ta’minlash masalalari tahlil qilingan. Gaz bosimi, harorati, oqim rejimi, hisoblagich xatoligi va etalon o‘lchash vositalari noaniqligi kabi asosiy ta’sir etuvchi omillar ko‘rib chiqilgan. O‘lchash natijalarining kombinatsiyalangan va kengaytirilgan noaniqligini baholash hamda metrologik kuzatiluvchanlikni ta’minlashning ahamiyati asoslangan. Tadqiqot natijalari tabiiy gazni hisobga olish tizimlarida o‘lchash ishonchliligi va metrologik nazorat samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
References
1.JCGM 100:2008. Evaluation of measurement data — Guide to the expression of uncertainty in measurement (GUM).
2.ISO/IEC 17025:2017. General requirements for the competence of testing and calibration laboratories.
3.ISO 17089-1. Measurement of fluid flow in closed conduits — Ultrasonic meters for gas.
4.ГОСТ 8.586.1–5. ГОСТ 8.586. Газни ўлчаш воситалари ва ўлчаш усулларига оид метрологик талаблар.
5.NIST. Gas Flow Measurement Standards and Their Uncertainty.
6.O‘z DSt 8.028:2012. Газ ва суюқликлар сарфини ўлчаш воситаларини қиёслашга оид метрологик талаблар.
7.Кремлевский, П.П. Расходомеры и счетчики количества веществ: Справочник. – 5-е изд., перераб. и доп. – Санкт-Петербург: Политехника, 2004.