URBANIZATSIYA SHAROITIDA O‘ZBEK TILIDA LINGVISTIK IDENTITETNING NAMOYON BO‘LISH XUSUSIYATLARI
Keywords:
urbanizatsiya, lingvistik identitet, sotsiolingvistika, urban muhit, leksik tanlov, kommunikativ uslub, kasbiy nutq, raqamli muloqot, o‘zbek tilshunosligi.Abstract
Mazkur maqolada urbanizatsiya sharoitida o‘zbek tilida lingvistik identitetning namoyon bo‘lish xususiyatlari sotsiolingvistik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda shahar muhiti, axborot texnologiyalari va global madaniy aloqalarning zamonaviy o‘zbek nutqiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Urban muhitda shakllanayotgan lingvistik identitetning tabiati hamda funksional xususiyatlarini xorijiy va milliy tilshunoslikning nazariy qarashlariga tayangan holda ochib beriladi. Urban lingvistik identitetning to‘rtta asosiy shakli — leksik, kommunikativ, kasbiy va raqamli identitet turlari ajratilib, ularning nutqdagi o‘ziga xos ko‘rinishlari dalillangan. Xususan, xorijiy o‘zlashmalar, qisqartmalar va raqamli muloqot vositalarining shahar aholisi, ayniqsa yoshlar nutqida ijtimoiy maqom hamda o‘zlikni ifodalash daxldorligi ko‘rsatilgan.
References
1.Fishman J.A. Language and Ethnicity in Minority Sociolinguistic Perspective. – Clevedon: Multilingual Matters, 1989. – 717 p.
2.Labov W. The Social Stratification of English in New York City. – 2nd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2006. – 498 p.
3.Eckert P. Linguistic Variation as Social Practice: The Linguistic Construction of Identity in Belten High. – Oxford: Blackwell Publishers, 2000. – 240 p.
4.Edwards J. Language and Identity: An Introduction. – Cambridge: Cambridge University Press, 2009. – 324 p.
5.Coupland N. Style: Language Variation and Identity. – Cambridge: Cambridge University Press, 2007. – 224 p.
6.Joseph J. E. Language and Identity: National, Ethnic, Religious. – London: Palgrave Macmillan, 2004. – 268 p.
7.Караулов Ю. Н. Русский язык и языковая личность. – 7-е изд. – Москва: Издательство ЛКИ, 2010. – 264 с.
8.Махмудов Н. М. Тилнинг мукаммал тадқиқи йўлларини излаб... // Ўзбек тили ва адабиёти. – Тошкент, 2012. – № 5. – Б. 3–16.
9.Ибрахимова И. Б. Кўп тилли ўзбек талабаларида лисоний идентикликнинг социолингвистик аспекти: Филол. фан. доктори (PhD) ... дисс. автореф. – Тошкент: ЎзДЖТУ, 2026. – 48 б.