TURIZM INFRATUZILMASIGA XORIJIY INVESTITSIYALARNING IQTISODIY SAMARADORLIGI
Keywords:
Turizm infratuzilmasi, xorijiy investitsiyalar, FDI, iqtisodiy samaradorlik, iqtisodiy multiplikatordagi ta’sir, barqaror turizm, O‘zbekiston iqtisodiyoti.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada O‘zbekistonda turizm infratuzilmasiga (mehmonxonalar, transport va turistik zonalar) xorijiy to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalarning (FDI) iqtisodiy samaradorligini tahlil qiladi. 2015–2025 yillar davomidagi ma’lumotlar asosida investitsiyalarning YaIM, bandlik, valyuta tushumlari va mintaqaviy rivojlanishga ta’siri baholandi. Ekonometrik tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, turizm infratuzilmasiga kiritilgan har 1 dollar xorijiy investitsiya o‘rtacha 2,8–3,5 dollarga yaqin iqtisodiy qaytish (multiplikator effekti) beradi. Shu bilan birga, texnologiya transferi va mahalliy iqtisodiyot bilan integratsiya masalalarida yetarli emasligi aniqlandi. Tadqiqot O‘zbekiston uchun xorijiy investitsiyalarni samarali jalb qilish va barqaror turizm siyosati bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi.
References
1.Borensztein, E., De Gregorio, J., & Lee, J. W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth? *Journal of International Economics*, 45(1), 115–135.
2.Dunning, J. H. (2001). The eclectic (OLI) paradigm of international production: Past, present and future. *International Journal of the Economics of Business*, 8(2), 173–190.
3.O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. (2025). *O‘zbekiston iqtisodiyoti ko‘rsatkichlari 2015–2025*. Toshkent.
4.UNCTAD. (2024). *World Investment Report 2024: Investment and Industrial Policy*. United Nations Conference on Trade and Development.
5.WTTC. (2025). *Economic Impact Research: Uzbekistan 2025*. World Travel & Tourism Council.
6.Zaripov, A. (2021). Turizm sanoatining O‘zbekiston iqtisodiyotiga ta’siri. *Iqtisodiyot va ta’lim*, 3, 45–52.
7.Xodjayeva, N. (2021). Xorijiy investitsiyalar va turizm infratuzilmasi rivoji. *Markaziy Osiyo iqtisodiyoti*, 4, 112–125.
8.Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., & Sayek, S. (2004). FDI and economic growth: The role of local financial markets. *Journal of International Economics*, 64(1), 89–112.
9.Mirziyoyev, Sh. M. (2023). *O‘zbekiston Respublikasining 2023 yildagi investitsiya siyosati strategiyasi*. Toshkent: O‘zbekiston.
10.Keynes, J. M. (1936). *The General Theory of Employment, Interest and Money*. London: Macmillan.
11.World Bank. (2024). *Uzbekistan Economic Update: Tourism and Investment*. Washington, DC.