YERDAN FOYDALANISH VA MUHOFAZA QILISH SOHASIDA DAVLAT BOSHQARUVINING NAZARIY-HUQUQIY ASOSLARI: O‘ZBEKISTON QONUNCHILIGI VA XALQARO ME’YORLAR
Keywords:
yerdan foydalanish, muhofaza qilish, davlat boshqaruvi, yer qonunchiligi, integratsion boshqarish, kadastr, PF-6243, demonopolizatsiya, raqamlashtirish, ekologiya huquqi.Abstract
Ushbu tezis O‘zbekiston Respublikasida yerdan foydalanish va muhofaza qilish sohasidagi davlat boshqaruvining nazariy-huquqiy asoslarini, shuningdek yer qonunchiligining rivojlanish tendensiyalarini ilmiy tahlil etadi. Tadqiqotda davlat boshqaruvining huquqiy tabiati fuqarolik, ma’muriy va ekologiya huquqining uch vektori birlashuvida ko‘rib chiqiladi. 1991–2026-yillardagi qonunchilik islohotlari evolyutsiyasi, professor A.N. Nigmatov, G.Sh. Uzoqova va xorijiy olimlar O.I. Krassov, S.A. Bogolyubovlarning doktrinali qarashlari qiyosiy tahlil qilinadi. 2023-yilgi yangilangan Konstitutsiya va 2021–2025-yillarda qabul qilingan asosiy normativ hujjatlar (PF-6243 Farmoni, O‘RQ-728, O‘RQ-1061 Qonunlari) kontekstida yer boshqaruvining uchta ustuvor tendensiyasi — demonopolizatsiya, raqamlashtirish va urbanistik ekologiya — ilmiy asoslab tahlil etiladi.
References
1.O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (2023-yil 30-apreldagi yangi tahriri). — lex.uz/docs/-6445145
2.O‘zbekiston Respublikasining Yer kodeksi (30.04.1998, O‘RQ-598-son, so‘nggi o‘zgartirishlar bilan). — lex.uz/acts/-152653
3.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 8-iyundagi PF-6243-sonli Farmoni. — lex.uz/docs/-5450176
4.O‘zbekiston Respublikasining O‘RQ-728-sonli Qonuni (14.07.2021). — lex.uz/docs/-5729966
5.O‘zbekiston Respublikasining O‘RQ-1061-sonli Qonuni (05.05.2025). — lex.uz/uz/docs/-7510549
6.Nigmatov A.N. Yer huquqi: darslik. — Toshkent: TDYuI nashriyoti, 2022. — 312 b.
7.Uzoqova G.Sh. Yer huquqi: o‘quv qo‘llanma. — Toshkent: Adolat, 2023. — 245 b.
8.Avezbayev S.A. Yer resurslari davlat boshqaruvi tizimi: muammolar va istiqbollar. — Toshkent: TDAU, 2021. — 189 b.
9.Fayziyev X.S., Xusanov T.M. Yer resurslaridan foydalanishda integratsion boshqarish // O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi. — 2022. — №4. — B. 30–40.
10.Krassov O.I. Zemel’noye pravo: uchebnik. — Moskva: Norma, 2022. — 536 s.
11.Bogolyubov S.A. Ekologicheskoye pravo: uchebnik. — Moskva: Prospekt, 2023. — 520 s.
12.Salimov K.Sh. Ko‘chmas mulk huquqi va kadastr munosabatlari. — Toshkent: Adolat, 2022. — 276 b.
13.OECD. Land Administration and Property Taxation Review: Uzbekistan. — Paris: OECD Publishing, 2022. — 212 p.
14.Kadastr agentligi. Yer nazorati natijalari bo‘yicha 2023-yilgi statistik hisobot. — Toshkent: Kadastr agentligi, 2024.
15.Mirzayev Sh.T. Yer fondini muhofaza qilishning huquqiy tartibi. — Toshkent: TDYuI, 2022. — 188 b.
16.Mamatov F.T. O‘zbekistonda xususiy mulkchilikning shakllanish bosqichlari. — Toshkent: Akademiya, 2022. — 214 b.
17.Musayev A.T. Fuqarolik huquqida mulk huquqining chegaralari // Yuridik fanlar axboroti. — 2022. — №3. — B. 10–18.
18.Xoliqov R.B. Yer huquqida imperativ va dispozitiv normalar nisbati // O‘zbekiston yuristkonsulti. — 2023. — №1. — B. 18–28.
19.Toshkentov I.N. Yer munosabatlarini isloh qilishning ijtimoiy-iqtisodiy jihatlari // O‘zbekiston iqtisodiyoti. — 2023. — №1. — B. 57–68.