DAVLAT BOSHQARUVIDA OCHIQLIK VA SHAFFOFLIKNI TA'MINLASHNING NAZARIY-HUQUQIY ASOSLARI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI VA XALQARO ME'YORLAR

Authors

  • Polvonov Sunnat Mardon o'g'li Toshkent davlat yuridik universiteti magistranti

Keywords:

Ochiqlik, shaffoflik (transparentlik), davlat boshqaruvi, «Yangi davlat boshqaruvi» (New Public Governance), axborot erkinligi, FATF, faol shaffoflik, ochiq ma'lumotlar, O‘zbekiston qonunchiligi, korrupsiyaga qarshi kurash.

Abstract

Ushbu tezis zamonaviy demokratik davlat boshqaruvi tizimida ochiqlik (openness) va shaffoflik (transparency) tamoyillarining nazariy-huquqiy asoslarini, ularning xalqaro ilmiy adabiyotdagi talqinlarini hamda O‘zbekiston Respublikasining hukumat faoliyatini ommalashtirish sohasidagi qonunchilik bazasi va amaliy tajribasini qiyosiy tahlil etadi. Tadqiqot G‘arb siyosiy-huquqiy tafakkurining asoschilaridan Jeremi Bentam, Kristofer Hud va Devid Xild ishlaridan tortib, Bojan Bugarich, Albert Meyyer, Devid Pozen kabi zamonaviy olimlarning "Tanqidiy shaffoflik tadqiqotlari" (Critical Transparency Studies) yo‘nalishidagi qarashlarigacha bo‘lgan nazariy merosni xolisona muhokama etadi. O‘zbekiston misolida 2023-yil Konstitutsiyasining 33-moddasi, «Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi to‘G‘risida»gi O‘RQ-369 qonun va davlat byudjeti shaffofligini tartibga soluvchi normalar tahlil qilinadi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda qonunchilik darajasida chuqur normativ asos yaratilgan bo‘lsa-da, amaliy ijro samaradorligini oshirish va davlat xizmatchilarining mentalitetini yangilash hali dolzarb vazifa bo‘lib qolmoqda.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (2023-yil 30-aprel). LEX.UZ. https://lex.uz/docs/-6445145

2. O‘zbekiston Respublikasining «Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi to‘g‘risida»gi O‘RQ-369-sonli Qonuni.

3. Openness And Transparency In Public Administration: Challenges For Public Law – Bugaric, B. Wisconsin International Law Journal. https://wilj.law.wisc.edu/wp-content/uploads/sites/1270/2012/02/bugaric.pdf

4. Transparency and Public Value – Analyzing the Transparency Practices and Value Creation of Public Utilities. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/295094834

5. Varieties of Transparency – David Heald. https://www.davidheald.com/publications/healdvarieties.pdf

6. The difference between Transparency and Openness – GovLoop Community. https://www.govloop.com/community/blog/the-difference-between-transparency-and-open/

7. Transparency: The Key to Better Governance? – Hood, C. & Heald, D. (Eds.). Oxford University Press. https://www.davidheald.com/coverage/AJPA%20Mulgan%202008.pdf

8. Seeing Transparency More Clearly – Pozen, D. E. Columbia Law Review. https://scholarship.law.columbia.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3582&context=faculty_scholarship

9. What happens when transparency meets blame-avoidance? – Hood, C. (2007). IDEAS/RePEc. https://ideas.repec.org/a/taf/pubmgr/v9y2007i2p191-210.html

10. O‘zbekiston davlat boshqaruvida ochiqlikni ta'minlashda xalqaro tajriba va hamkorlikning o‘rni – Duturayev, Sh. M. KiberLeninka. https://cyberleninka.ru/article/n/o-zbekiston-davlat-boshqaruvida-ochiqlikni-ta-minlashda-xalqaro-tajriba-va-hamkorlikning-o-rni

11. Ichki ishlar organlari faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni ta'minlash: xorij tajribasi – Umurzakov, D. Yu. KiberLeninka. https://cyberleninka.ru/article/n/ichki-ishlar-organlari-faoliyatida-ochiqlik-va-shaffoflikni-ta-minlash-xorij-tajribasi

12. O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyoti – UNDP. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2025-05/uz_digital-economy-study_uz.pdf

Downloads

Published

2026-04-11

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.