DORIVOR TIRNOQGUL (CALENDULA OFFICINALIS L.) O‘SIMLIGINING ILMIY TASNIFI, SISTEMATIK O‘RNI VA MORFOLOGIK-BIOLOGIK XUSUSIYATLARI.
Keywords:
Asteraceae, Calendula officinalis, taksonomiya, geterokarpiya, savatcha, morfologiya, biologik xususiyat, dorivor o‘simlik.Abstract
Ushbu maqolada Murakkabguldoshlar (Asteraceae) oilasining eng yirik va tibbiyotda keng qo‘llaniladigan vakillaridan biri — Dorivor tirnoqgul (Calendula officinalis L.) O‘simligining ilmiy tasnifi, sistematik o‘rni hamda morfologik-biologik xususiyatlari batafsil yoritilgan. Tadqiqotda o‘simlikning taksonomik birliklari, ildiz tizimi, poya, barg va o‘ziga xos savatcha to‘pgulining tuzilishi tahlil qilingan. Shuningdek, o‘simlik mevasida kuzatiladigan geterokarpiya (turli shakllilik) hodisasi va uning ekologik moslashuvdagi biologik ahamiyati ko‘rsatib o‘tilgan. Maqola dorivor tirnoqgul o‘simligini madaniylashtirish va uni yetishtirish agrotexnologiyasini ishlab chiqish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1.Pratov U.P., Qorashayev M., To‘xtayev A.S. Botanika (Morfologiya, anatomiya, sistematika). – Toshkent: O‘qituvchi, 2010. – 320 b. (Oila va turkumlarning umumiy sistematikasi uchun)
2.To‘xtayev B.Yo. O‘zbekiston sharoitida dorivor o‘simliklar introduksiyasi va ularni madaniylashtirish istiqbollari // O‘zbekiston biologiya jurnali. – Toshkent, 2012. – № 3. – B. 24–28. (Madaniylashtirish va agrotexnologiya qismi uchun)
3.Muravieva D.A., Samylina I.A., Yakovlev G.P. Farmakognoziya. – Moskva: Meditsina, 2002. – 656 s. (Tirnoqgulning farmakopeyadagi o‘rni va morfologiyasi uchun)
4.Imonova Yu.A., To‘rayeva M. Asteraceae oilasi vakillarining geterokarpiya xususiyatlari va ularning ekologik ahamiyati // O‘zbekiston Milliy universiteti xabarlari. – Toshkent, 2019. – № 2. – B. 45–49. (Geterokarpiya hodisasi uchun)
5.Cronquist A. An Integrated System of Classification of Flowering Plants. – New York: Columbia University Press, 1981. – 1262 p. (Tasnif va taksonomik iyerarxiya uchun)
6.Heywood V.H., Brummitt R.K., Culham A., Seberg O. Flowering Plant Families of the World. – Richmond: Royal Botanic Gardens, Kew, 2007. – 424 p. (Asteraceae oilasining global tavsifi uchun)
7.** therese M., Rolland A.** Morphological and biological diversity of Calendula officinalis L. Fruits (heterocarpy) and its ecological adaptation // Journal of Botanical Research. – 2015. – Vol. 43, Issue 2. – P. 112–118. (Geterokarpiya va akena meva shakllari tahlili uchun)
8.APG IV (The Angiosperm Phylogeny Group). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV // Botanical Journal of the Linnean Society. – 2016. – Vol. 181, Issue 1. – P. 1–20. (Zamonaviy sistematika va mikroskopik guruhlar uchun)