PHLOMOIDES ISOCHILA VA PHLOMOIDES CANESCENS O‘SIMLIKLARINING KIMYOVIY TARKIBI VA BIOLOGIK FAOLLIKLARI: FITOKIMYOVIY TAHLIL VA FARMAKOLOGIK ISTIQBOLLAR

Authors

  • Sotiboldiyev Akramjon Akbarali o‘g‘li

Keywords:

Kalit so‘zlar: Phlomoides isochila, Phlomoides canescens, Lamiaceae, fitokimyo, efir moyi, polisaxaridlar, flavonoidlar, iridoidlar, antimikrob faollik, antioksidant faollik, prebiotik xususiyatlar.

Abstract

Mazkur maqolada Lamiaceae oilasiga mansub Phlomoides isochila va Phlomoides canescens o‘simliklarining kimyoviy tarkibi, biologik faol birikmalari va farmakologik tadqiqotlar uchun istiqbollari ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Dorivor o‘simliklar tarkibidagi ikkilamchi metabolitlarni aniqlash tabiiy biologik faol moddalar manbalarini izlash, ularning biologik xususiyatlarini baholash va istiqbolli o‘simlik xomashyolaridan foydalanish yo‘nalishlarini belgilashda muhim ahamiyatga ega. Phlomoides isochila ning O‘zbekistonda o‘suvchi namunalaridan ajratilgan efir moyi tarkibida β-tuyon, kamfora va 1,8-sineol asosiy uchuvchan komponentlar sifatida qayd etilgan. Mazkur o‘simlik efir moyining ayrim gram-musbat bakteriyalarga qarshi faolligi ham o‘rganilgan. Phlomoides canescens bo‘yicha 2026-yilda e’lon qilingan tadqiqotda esa suvda eruvchan polisaxaridlar, pektin moddalari va gemitsellyuloza komponentlari, shuningdek, ajratilgan fraksiyalarning mikroorganizmlar bilan o‘zaro ta’siri va prebiotik salohiyati muhokama qilingan. Phlomoides turkumiga oid boshqa ilmiy manbalarda iridoidlar, feniletanoid glikozidlar, flavonoidlar va diterpenoidlar ham muhim fitokimyoviy guruhlar sifatida ko‘rsatiladi. Ushbu maqolada ikki o‘simlikning mavjud ma’lumotlari o‘zaro qiyoslanib, ularning fitokimyoviy profilini chuqur o‘rganish uchun xromatografik, spektrometrik va biologik sinov usullarini birgalikda qo‘llash zarurligi asoslanadi.

References

1.Mohammadi, S., Jafari, B., Pourtaghi Anvarian, S., Nazemiyeh, H., Asnaashari, S., Delazar, A., & Asgharian, P. (2024). Taxonomic revision and clinical importance of Phlomoides genus: A comprehensive review. Pharmaceutical Sciences, 30(1), 21–35. https://doi.org/10.34172/PS.2023.1

2.Çalış, İ., & Başer, K. H. C. (2021). Review of studies on Phlomis and Eremostachys species (Lamiaceae) with emphasis on iridoids, phenylethanoid glycosides, and essential oils. Planta Medica, 87(14), 1128–1151. https://doi.org/10.1055/a-1527-4238

3.Akramov, D. Kh., Jabbarov, Sh. A., Ashurova, L. N., & Akramov, T. R. (2023). Chemical composition and antimicrobial activity of the essential oil of the plant Phlomoides isochila. International Journal of Health Systems and Medical Sciences, 2(3), 73–76. https://doi.org/10.51699/ijhsms.v2i3.1307

4.Rahimova, H. R., & Alidjan, A. (2026). Phytochemical characteristics and biological activity of polysaccharide fractions of Phlomoides canescens. Universum: Chemistry and Biology, 6(144). https://7universum.com/en/nature/archive/item/22897

5.Zhao, Y., et al. (2024). Molecular phylogeny and taxonomy of Phlomoides (Lamiaceae subfamily Lamioideae) in China: Insights from molecular and morphological data. Plant Diversity, 46(4), 462–475. https://doi.org/10.1016/j.pld.2024.04.011

Downloads

Published

2026-10-12

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.