IDROK ETISHDA KOGNITIV VA LINGVOKULTUROLOGIYA YONDASHUVINING NAZARIY XUSUSIYATLARI
Keywords:
kognitiv tilshunoslik, lingvokulturologiya, idrok jarayoni, konseptualizatsiya, mental modellash, til va tafakkur, madaniy kodlar, semantik tizim, kommunikativ jarayon, bilimni qayta ishlash, konsept, lingvistik tafakkur, madaniyat va til integratsiyasiAbstract
Mazkur maqolada idrok jarayonini o‘rganishda kognitiv tilshunoslik va lingvokulturologiya yondashuvlarining nazariy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda insonning borliqni qabul qilishi va uni til orqali ifodalash jarayoni o‘zaro bog‘liq tizim sifatida ko‘rib chiqiladi. Kognitiv yondashuv doirasida idrokning mental modellari, konseptual strukturalari va bilimni qayta ishlash mexanizmlari yoritiladi. Lingvokulturologik yondashuv esa idrok jarayonining milliy-madaniy omillar bilan uzviy bog‘liqligini, til birliklarida madaniy kodlar va qadriyatlarning aks etishini ochib beradi. Maqolada ushbu ikki yondashuvning integratsiyasi natijasida idrokni chuqurroq anglash imkoniyatlari kengayishi asoslab beriladi. Shuningdek, til va tafakkur o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar hamda ularning kommunikativ jarayondagi roli ilmiy jihatdan izohlanadi. Tadqiqot natijalari idrokni o‘rganishda kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi va zamonaviy tilshunoslikda yangi ilmiy yo‘nalishlar uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1.Evans V., Green M. Cognitive Linguistics: An Introduction. – 2nd ed. – Edinburgh: Edinburgh University Press, 2021. – 830 p.
2.Geeraerts D. Theories of Lexical Semantics. – Oxford: Oxford University Press, 2022. – 360 p.
3.Dirven R., Verspoor M. Cognitive Exploration of Language and Linguistics. – Amsterdam: John Benjamins, 2021. – 300 p.
4.Fauconnier G., Turner M. The Way We Think: Conceptual Blending and the Mind's Hidden Complexities. – New York: Basic Books, 2020. – 440 p.
5.Sharipov Sh. Lingvokulturologiya asoslari. – Toshkent: Fan, 2021. – 220 b.
6.Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2020. – 250 b.
7.Mahmudov N. Til va tafakkur munosabati. – Toshkent: Akademnashr, 2022. – 180 b.
8.Rasulov R. Lingvokulturologiya va madaniyatlararo kommunikatsiya. – Toshkent: Tafakkur, 2023. – 210 b.
9.Yo‘ldoshev B. Zamonaviy tilshunoslik yo‘nalishlari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021. – 240 b.