SENSOR INTEGRATSIYASIGA ASOSLANGAN AUTIZM SPEKTRI BUZILISHIGA CHALINGAN BOLALARNING XULQ-ATVOR VA HISSIY RIVOJLANISHINI O'RGANISH

Authors

  • Mingnorov Abduxoliq Toshmirzayevich, Abdullayeva Muslima Shovkat qizi Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy Pedagogika universiteti

Keywords:

sensor integratsiyasi, autizm spektrining buzilishi, xulq-atvor rivojlanishi, hissiy rivojlanish, sensorni qayta ishlash, erta aralashuv, maxsus ta'lim, terapiya usullari, hissiy tartibga solish, moslashuvchan xulq-atvor.

Abstract

Ushbu maqolada autizm spektrining buzilishi (ASB) bo'lgan bolalarning xulq-atvor va hissiy rivojlanishida sensor integratsiyasining roli o'rganiladi. Dunyo bo'ylab ASBning tarqalishi ortib borayotgan sharoitda samarali, dalillarga asoslangan aralashuv strategiyalariga ehtiyoj tobora dolzarb bo'lib bormoqda. Sensorni qayta ishlashdagi qiyinchiliklar ASBning asosiy xususiyati bo'lib, ko'pincha bolalarda xulq-atvor muammolari va hissiy disregulyatsiyaga olib keladi. Tadqiqot moslashuvchan xulq-atvor, hissiy barqarorlik va ijtimoiy o'zaro ta'sir ko'nikmalarini yaxshilash vositasi sifatida sensor integratsiya yondashuvlarini qo'llashga qaratilgan. Strukturaviy sensor faoliyat, o'yin asosidagi terapiya va individual qo'llab-quvvatlash dasturlari kabi turli xil aralashuv usullari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, sensor integratsiya strategiyalaridan doimiy foydalanish bolalarning his-tuyg'ularini tartibga solish, atrof-muhit stimullariga mos ravishda javob berish va noto'g'ri xatti-harakatlarni kamaytirish qobiliyatini sezilarli darajada oshiradi. Maqolada ASB bilan kasallangan bolalarning umumiy rivojlanishini rag'batlantirishda erta tashxis qo'yish va maqsadli pedagogik va terapevtik yordamning ahamiyati ta'kidlangan.

References

1.Ayres A. J. Sensory Integration and the Child. – Los Angeles: Western Psychological Services, 1979. – 228 p.

2.World Health Organization. Autism spectrum disorders. – Geneva: WHO, 2021. – 56 p.

3.Centers for Disease Control and Prevention. Prevalence of Autism Spectrum Disorder Among Children. – Atlanta: CDC, 2023. – 72 p.

4.UNICEF. Children with Disabilities: Ensuring Inclusion and Equity in Education. – New York: UNICEF, 2020. – 150 p.

5.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi”. – Toshkent, 2019.

Downloads

Published

2026-04-15

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.