OLIY TA’LIMDA TALABA MARKAZLI VA FAOL TA’LIM YONDASHUVLARI ASOSIDA TA’LIM SIFATINI OSHIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI
Keywords:
ta’lim sifati, oliy ta’lim, zamonaviy pedagogik yondashuvlar, talaba markazli ta’lim, faol ta’lim, innovatsion pedagogika, loyihaviy ta’lim, raqamli texnologiyalar, formativ baholash, pedagogik hamkorlik.Abstract
Mazkur maqolada oliy ta’lim tizimida ta’lim sifatini oshirishda zamonaviy pedagogik yondashuvlardan foydalanishning nazariy va metodik asoslari yoritilgan. Xususan, talaba markazli ta’lim, faol ta’lim, muammoli ta’lim, loyihaviy ta’lim va raqamli pedagogik texnologiyalarning ta’lim samaradorligiga ta’siri tahlil qilingan. Ta’lim sifatini oshirish jarayonida talabaning mustaqil bilish faoliyatini faollashtirish, individual ta’lim ehtiyojlarini hisobga olish, o‘qituvchi va talaba o‘rtasidagi samarali pedagogik hamkorlikni tashkil etish hamda formativ baholash mexanizmlaridan foydalanishning ahamiyati asoslab berilgan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik yondashuvlarni o‘zaro integratsiyalash asosida ta’lim sifatini oshirishga yo‘naltirilgan konseptual pedagogik model taklif etilgan. Tadqiqot natijasida oliy ta’limda ta’lim sifatini ta’minlashning muhim pedagogik shart-sharoitlari, samaradorlik mezonlari va amaliy tavsiyalari ishlab chiqilgan.
References
1.Glavind J.G., Montes de Oca L., Pechmann P., Sejersen D.B., Iskov T. Talaba markazli ta’lim va o‘qitish: empirik tadqiqotlarning tizimli xaritalash tahlili // Keyingi va oliy ta’lim jurnali. – 2023. – 47-jild, 9-son. – B. 1247–1261.
2.Freeman S., Eddy S.L., McDonough M., Smith M.K., Okoroafor N., Jordt H., Wenderoth M.P. Faol ta’lim tabiiy fanlar, muhandislik va matematika yo‘nalishlarida talabalar natijalarini yaxshilaydi // Milliy fanlar akademiyasi materiallari. – 2014. – 111-jild, 23-son. – B. 8410–8415. – DOI: 10.1073/pnas.1319030111.
3.Morris R., Perry T., Wardle L. Oliy ta’limda o‘qitish va o‘rganish uchun formativ baholash hamda qayta aloqa: tizimli tahlil // Ta’lim sharhi. – 2021. – 9-jild, 3-son. – e3292. – DOI: 10.1002/rev3.3292.
4.Balasooriya C., Atapattu P., Ahern S. va boshqalar. Oliy ta’limda pedagogik faoliyat sifatini baholash va takomillashtirish: meta-tahlil // Oliy ta’lim tadqiqotlari. – 2022. – 47-jild, 1-son. – B. 80–96. – DOI: 10.1080/03075079.2020.1730315.
5.Dewey J. Demokratiya va ta’lim. – Nyu-York: Makmillan, 1916.
6.Kolb D.A. Tajribaviy ta’lim: tajribani o‘rganish va rivojlantirish manbai sifatida. – Nyu-Jersi: Prentice Hall, 1984.
7.Biggs J., Tang C. Universitetda sifatli ta’limni amalga oshirish: talabalarning ta’lim olishini takomillashtirish. – 4-nashr. – Maidenhead: Open University Press, 2011.
8.Hattie J., Timperley H. Qayta aloqaning ta’lim jarayonidagi kuchi // Ta’lim tadqiqotlari sharhi. – 2007. – 77-jild, 1-son. – B. 81–112. – DOI: 10.3102/003465430298487.
9.Nicol D.J., Macfarlane-Dick D. Formativ baholash va o‘z-o‘zini boshqarib o‘rganish: oliy ta’limda samarali qayta aloqa tamoyillari // Oliy ta’lim tadqiqotlari va rivojlanishi. – 2006. – 31-jild, 2-son. – B. 199–218. – DOI: 10.1080/03075070600572090.