OLIY TA’LIMDA PARTISIPATIV BOSHQARUVNING AHAMIYATI
Keywords:
Ushbu tezisning maqsadi — oliy ta’limda partisipativ boshqaruvni joriy etishning nazariy asoslarini, empirik dalillarini va O`zbekiston OTMlariga moslashtirilgan tatbiq modelini tahlil qilishdan iborat.Abstract
Zamonaviy oliy ta’lim muassasalari murakkab boshqaruv muammolari bilan yuzlashmoqda: bir tomondan — sifat va samaradorlik talabi, boshqa tomondan — demokratlashuv va talabalar ishtiroki bo`yicha xalqaro majburiyatlar. UNESCO (2022) «Kelajagimizni qayta tasavvur qilish» hisobotida oliy ta’limda manfaatdor tomonlar ishtiroki asosida boshqaruvni tashkil etish global ta’lim islohotlarining ustuvor yo`nalishi sifatida belgilangan. Shu bilan birga, ko`pgina OTMlarda talabalar ishtiroki hali ham rasmiy xarakter kasb etib, qarorlarning real borishiga ta’sir ko`rsatmaydi (Klemenčič, 2020). Bundan tashqari, O`zbekiston kabi post-Sovet ta’lim tizimlarida vertikal hokimiyat tuzilmasi partisipativ mexanizmlarni joriy etishni qiyinlashtiruvchi tizimli omil sifatida namoyon bo`ladi (Salimova et al., 2023). Ushbu ziddiyatni bartaraf etish — dolzarb ilmiy va amaliy muammodir.References
1. Birnbaum, R. (2004). The end of shared governance: Looking ahead or looking back. New Directions for Higher Education, 2004(127), 5–22. https://doi.org/10.1002/he.152
2. Bovill, C., Cook-Sather, A., Felten, P., Millard, L., & Moore-Cherry, N. (2020). Addressing potential challenges in co-creating learning and teaching. Higher Education, 79(6), 1–17. https://doi.org/10.1007/s10734-019-00409-0
3. Cheng, X., & Zhang, Y. (2023). Quasi-experimental evidence on participatory governance training in Chinese universities. Asia Pacific Education Review, 24(2), 215–231. https://doi.org/10.1007/s12564-022-09799-2
4. Hart, R. A. (1992). Children's participation: From tokenism to citizenship. UNICEF Innocenti Essays, No. 4.
5. Hofstede, G., & Minkov, M. (2010). Cultures and organizations: Software of the mind (3rd ed.). McGraw-Hill.
6. Kezar, A., & Holcombe, E. (2020). Shared leadership in higher education. American Council on Education.
7. Klemenčič, M. (2020). Student power in a global perspective and contemporary trends in student organising. Studies in Higher Education, 37(8), 1107–1118. https://doi.org/10.1080/03075079.2020.1723533
8. Luescher, T. M., & Loader, L. (2021). Student leadership development through university governance in South Africa. Journal of Student Affairs in Africa, 9(1), 69–86. https://doi.org/10.24085/jsaa.v9i1.3836
9. Mccaffery, P. (2021). The higher education manager's handbook (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003161981
10. Salimova, T., Vatolkina, N., & Makolov, V. (2023). Student participation in higher education governance in post-Soviet contexts. Higher Education Quarterly, 77(1), 48–65. https://doi.org/10.1111/hequ.12341
11. Trowler, V. (2023). Student engagement and learning: A systematic review. Higher Education Review, 55(2), 11–39.
12. UNESCO. (2022). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381524
13. Zuo, B., & Ratsoy, E. W. (2021). Student participation in university governance in China. Tertiary Education and Management, 27(3), 241–258. https://doi.org/10.1007/s11233-021-09067-z