EREKTIL DISFUNKSIYA TUSHUNCHASI VA TASNIFI
Keywords:
erektil disfunksiya, psixogen ED, organik ED, vaskulogen buzilish, neyrogen mexanizm, testosteron, differensial diagnostika, IIEF shkalasi, kliniko-diagnostik algoritmAbstract
Ushbu tadqiqotda psixogen va organik erektil disfunksiyaning (ED) klinik xususiyatlari, patogenetik mexanizmlari va ularni differensial tashxislash tamoyillari tahlil qilindi. Ereksiya fiziologiyasi neyrogen, vaskulogen va endokrin mexanizmlar uyg‘unligiga asoslanishi ilmiy jihatdan asoslandi. Psixogen shaklda stress, xavotir va depressiv holatlar yetakchi omil sifatida namoyon bo‘lishi, organik shaklda esa qon-tomir, gormonal va nevrologik buzilishlar ustunlik qilishi aniqlandi.
Tadqiqotda klinik-diagnostik yondashuv sifatida anamnez, xalqaro IIEF anketa, gormonal tekshiruvlar va instrumental usullarni bosqichma-bosqich qo‘llash zarurligi asoslab berildi. ED shaklini to‘g‘ri aniqlash davolash taktikasini tanlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega ekani ko‘rsatildi.
Xulosa: Psixogen va organik EDni erta aniqlash kompleks diagnostika va individual terapiya samaradorligini oshiradi.
References
1.Campbell-Walsh-Wein Urology / Wein A.J. et al. — Philadelphia: Elsevier, 2021.
2.European Association of Urology. Guidelines on Sexual and Reproductive Health. — 2023.
3.American Urological Association. Erectile Dysfunction Guideline. — 2018 (updated 2022).
4.Goldstein I et al. Oral sildenafil in the treatment of erectile dysfunction. // The New England Journal of Medicine. — 1998.
5.Rosen R.C. et al. The International Index of Erectile Function (IIEF). // Urology. — 1997.
6.McCabe M.P. et al. Psychological and interpersonal dimensions of erectile dysfunction. // The Journal of Sexual Medicine. — 2016.
7.World Health Organization. Sexual health and its determinants. — Geneva, 2019.
8.Burnett A.L.. Nitric oxide in the penis: physiology and pathology. // The Journal of Urology. — 2006.
9.Shamloul R., Ghanem H.. Erectile dysfunction. // The Lancet. — 2013.
10.Klinicheskaya andrologiya / Pod red. A.A. Kamalova. — M.: GEOTAR-Media, 2020.