QORIN BO‘SHLIG‘I SHOSHILINCH JARROHLIGIDA DIAGNOSTIKA XATOLARI. ETIPATOGENEZ, KLINIK TAHLIL VA STRATEGIK YECHIMLAR
Keywords:
Shoshilinch jarrohlik, o‘tkir qorin, diagnostika xatolari, gipodiagnostika, giperdiagnostika, o‘tkir appenditsit, ichak tutilishi, MSKT, laparoskopiya, differensial diagnostika, O‘zbekiston jarrohlik maktabi.Abstract
Ushbu fundamental tadqiqot abdominal xirurgiyaning eng murakkab va ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatga ega muammolaridan biri — "o‘tkir qorin" sindromi bilan shoshilinch ravishda shifoxonaga yotqizilgan bemorlarda diagnostika jarayonidagi nuqsonlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi (RSHTYOIM) va uning filiallarida so‘nggi yillarda kuzatilgan 450 dan ortiq klinik holatlar retrospektiv va prospektiv tahlil qilingan. Diagnostika xatolarining kelib chiqishida subyektiv (shifokorning klinik tafakkuri, anamnez yig‘ishdagi kamchiliklar) va obyektiv (atipik patomorfologik kechishlar, texnik jihozlanish, laboratoriya ko‘rsatkichlarining o‘ziga xosligi) omillarning ulushi tahlil etilgan. Maqolada gipodiagnostika va giperdiagnostikaning asoratlari, xususan, asossiz laparotomiyalar hamda kechikkan operatsiyalar natijasida yuzaga keladigan destruktiv peritonit va abdominal sepsis ko‘rsatkichlari qiyoslangan. Zamonaviy vizuallashtirish usullari — Multispiral kompyuter tomografiyasi (MSKT), ultratovush tekshiruvi (UTT) va invaziv diagnostik laparoskopiyaning xatolarni kamaytirishdagi o‘rni statistik isbotlangan. Olingan natijalar jarrohlik amaliyotida diagnostik algoritmlarni standartlashtirish bo‘yicha fundamental tavsiyalar berish imkonini beradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining klinik protokollari. "O‘tkir abdominal xirurgiya diagnostikasi va davolash standartlari". Toshkent, 2022. - 120 b.
2. Nazirov F.G., Akbarov M.M. "Gepatobiliar xirurgiyada shoshilinch holatlar". Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2018. - 280 b.
3. Xadjibaev A.M., Erbekov M.E. "Shoshilinch xirurgiya algoritmlari". O‘quv qo‘llanma. Toshkent, 2019. - 150 b.
4. Karimov Sh.I. "Xirurgik kasalliklar". Darslik. Toshkent: "Ibn Sino", 2021. - 420 b.
5. Rizaev J.A., Axmedov M.M. "Shoshilinch tibbiy yordamda diagnostik xatolarning ijtimoiy-huquqiy jihatlari". O‘zbekiston tibbiyot jurnali, 2020, №3.
6. Baboev S.A. "O‘tkir qorin: differensial diagnostika va taktika". Samarqand: "Zarafshon", 2020. - 110 b.
7. Shodiev B.V. "Abdominal xirurgiyada asoratlar profilaktikasi va davolash tamoyillari". Buxoro, 2021. - 185 b.