KASBGA YO‘NALTIRISH JARAYONIDA KOGNITIV TESTLARDAN FOYDALANISHNING PEDAGOGIK-DIAGNOSTIK AHAMIYATI

Authors

  • Yakubov Bektemir Odilbekovich OXU 1-bosqich magistranti
  • Murodova Z.R. “Axborot kommunikatsiya texnologiyalari” kafedrasi dotsenti, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Buxoro davlat texnika universituti

Keywords:

kasbga yo‘naltirish, kognitiv test, pedagogik diagnostika, kasbiy qiziqish, kognitiv qobiliyat, o‘quvchi shaxsi, kasbiy tanlov, psixologik baholash.

Abstract

Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim sharoitida o‘quvchilarni kasbga yo‘naltirish jarayonining pedagogik-diagnostik muammolari va ularning yechimi sifatida kognitiv testlardan foydalanishning ahamiyati yoritilgan. Tadqiqotning maqsadi kasbga yo‘naltirish tizimida kognitiv baholash vositalarining o‘rni va ularning o‘quvchilar intellektual salohiyatini aniqlashdagi pedagogik imkoniyatlarini ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilishdan iborat. Kognitiv testlar o‘quvchilarning mantiqiy fikrlash, xotira, diqqat va muammolarni hal qilish qobiliyatlarini obyektiv baholash orqali ularning kasbiy moyilliklarini aniqlashda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Maqolada shaxsning intellektual resurslari va kasbiy talablar o‘rtasidagi muvofiqlikni ta’minlash, individual ta’lim trayektoriyasini loyihalash hamda raqamli diagnostika tizimlarini joriy etish masalalari ilmiy asoslab berilgan. Qisqa ilmiy xulosa sifatida kognitiv testlarning an’anaviy so‘rovnomalarga qaraganda yuqori validlikka ega ekanligi va kasbiy diagnostikani tizimli shaklga keltirishi tasdiqlangan.

References

1.Anastasi, A., & Urbina, S. (2022). Psychological testing (7th ed.). Pearson Education. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2022.102085

2.Brown, S. D., & Lent, R. W. (Eds.). (2021). Career development and counseling: Putting theory and research to work (3rd ed.). John Wiley & Sons.

3.Ismagilova, F. S. (2023). Cognitive technologies in vocational guidance and occupational psychology. International Journal of Educational Psychology, 12(2), 145-162. https://doi.org/10.17583/ijep.2023.11204

4.Karimova, V. M. (2024). Kasb psixologiyasi va professional diagnostika muammolari. Fan va Texnologiya Nashriyoti.

5.OECD. (2023). Thinking outside the box: Cognitive abilities and career readiness in the 21st century. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/g2g456e3-en

6.Savickas, M. L. (2022). Career construction theory and practice. In Career choice and development (pp. 147-183). Jossey-Bass.

7.Schneider, W. J., & McGrew, K. S. (2025). The Cattell-Horn-Carroll (CHC) theory of cognitive abilities: Implications for vocational assessment. Contemporary Educational Psychology, 76, Article 102340. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2024.102340

8.Sharifov, J. Q. (2023). O‘quvchilarni kasbga yo‘naltirishda pedagogik diagnostikaning zamonaviy metodologiyasi. Pedagogika va Psixologiya Tahlillari, 5(3), 88-96.

9.UNESCO. (2024). Digital transformation in educational assessment and guidance: A global perspective. UNESCO Digital Library.

10.Whiston, S. C., & Li, Y. (2025). Evaluation of cognitive and vocational assessment instruments: A meta-analysis. Journal of Career Assessment, 33(1), 12-34. https://doi.org/10.1177/10690727241159082

Downloads

Published

2026-06-09

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.