BOLALARDA IJTIMOIY KO‘NIKMALARNI SHAKLLANTIRISH VA IJTIMOIY MUHITGA MOSLASHTIRISHDA PEDAGOG-TARBIYACHINING O‘RNI
Keywords:
Maktabgacha ta’lim, ijtimoiy ko‘nikma, ijtimoiy moslashuv, pedagog-tarbiyachi, ijtimoiylashuv, muloqot madaniyati, jamoaviy faoliyat, emotsional intellekt, pedagogik hamkorlik, interfaol metodlar.Abstract
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirish, ularni ijtimoiy muhitga moslashtirish jarayonida pedagog-tarbiyachining o‘rni, kasbiy kompetensiyalari hamda pedagogik ta’sir usullari tahlil qilingan. Bolalarning muloqot madaniyatini rivojlantirish, jamoaviy faoliyatga jalb etish, o‘zaro hamkorlik, hamdardlik, mustaqil qaror qabul qilish va nizoli vaziyatlarni bartaraf etish ko‘nikmalarini shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, maktabgacha ta’lim tashkilotlarida qulay ijtimoiy-psixologik muhit yaratish, tarbiyachi va ota-onalar hamkorligini mustahkamlash, o‘yin texnologiyalari va interfaol metodlardan samarali foydalanish masalalari ko‘rib chiqilgan. Maqolada pedagog-tarbiyachining shaxsiy namunasi, emotsional qo‘llab-quvvatlashi va individual yondashuvi bolaning ijtimoiy rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatuvchi muhim omillar sifatida asoslangan. Nazariy tahlil natijasida bolalarning ijtimoiy ko‘nikmalarini izchil rivojlantirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining «Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida»gi Qonuni. 2019-yil 16-dekabr, O‘RQ-595-son. https://lex.uz/docs/4646908
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning davlat standartini tasdiqlash to‘g‘risida»gi 802-son qarori. 2020-yil 22-dekabr. https://lex.uz/docs/5179335
3. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi. «Ilk qadam»: maktabgacha ta’lim tashkilotlari uchun davlat o‘quv dasturi. – Toshkent, 2022. https://www.unicef.org/uzbekistan/media/5686/file/Ilk%20Qadam%20Uzbek.pdf
4. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
5. Bandura A. Social Learning Theory. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1977.
6. Ho J., Funk S. Promoting Young Children’s Social and Emotional Health // Young Children. – 2018. – Vol. 73, No. 1. https://www.naeyc.org/node/2006/
7. National Association for the Education of Young Children. Developmentally Appropriate Practice: A Position Statement. – Washington, DC: NAEYC, 2020. https://www.naeyc.org/resources/position-statements/dap/contents
8. Center on the Developing Child at Harvard University. Serve and Return: Back-and-Forth Exchanges. https://developingchild.harvard.edu/key-concept/serve-and-return/