НОРАЦИОНАЛ ОВҚАТЛАНИШНИНГ ҲАЗМ ТИЗИМИ ФУНКЦИОНАЛ ҲОЛАТИГА ВА ИЧАК МИКРОБИОТАСИГА ТАЪСИРИ
Keywords:
норационал овқатланиш, ичак микробиотаси, ҳазм тизими, дисбиоз, озиқ толалари, ҳазм ферментлари, метаболизм, қисқа занжирли ёғ кислоталар.Abstract
Норационал овқатланиш замонавий жамиятда кенг тарқалган муаммолардан бири бўлиб, ҳазм тизими функционал ҳолати ва ичак микробиотаси таркибига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин. Овқат таркибида оқсиллар, ёғлар ва углеводлар нисбатининг бузилиши, озиқ толалари, витаминлар ва минерал моддаларнинг етишмаслиги ҳазм жараёнлари ҳамда ичак микроорганизмлари ўртасидаги мувозанатнинг ўзгаришига олиб келади. Ичак микробиотасининг сифат ва миқдор жиҳатдан ўзгариши дисбиоз, ичак барьер функциясининг бузилиши ва метаболик жараёнлардаги ўзгаришлар билан боғлиқ. Ушбу ишда норационал овқатланишнинг ҳазм тизими функционал ҳолати ва ичак микробиотасига таъсири замонавий илмий адабиётлар асосида таҳлил қилинган.
References
1.David L.A., Maurice C.F., Carmody R.N. et al. Diet rapidly and reproducibly alters the human gut microbiome. Nature. 2014;505(7484):559–563. DOI: 10.1038/nature12820. PubMed
2.Makki K., Deehan E.C., Walter J., Bäckhed F. The Impact of Dietary Fiber on Gut Microbiota in Host Health and Disease. Cell Host & Microbe. 2018;23(6):705–715. DOI: 10.1016/j.chom.2018.05.012. PubMed
3.Zmora N., Suez J., Elinav E. You are what you eat: diet, health and the gut microbiota. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology. 2019;16:35–56. DOI: 10.1038/s41575-018-0061-2. Nature
4.Wastyk H.C., Fragiadakis G.K., Perelman D. et al. Gut-microbiota-targeted diets modulate human immune status. Cell. 2021;184(16):4137–4153.e14. DOI: 10.1016/j.cell.2021.06.019. PubMed
5.Duncanson K., Williams G., Hoedt E.C. et al. Diet-microbiota associations in gastrointestinal research: a systematic review. Gut Microbes. 2024;16(1):2350785. DOI: 10.1080/19490976.2024.2350785. PubMed
6.Ross F.C., Patangia D., Grimaud G. et al. The interplay between diet and the gut microbiome: implications for health and disease. Nature Reviews Microbiology. 2024;22:671–686. DOI: 10.1038/s41579-024-01068-4.