SURUNKALI UYQU YETISHMOVCHILIGINING REPRODUKTIV YOSHDAGI AYOLLARDA HAYZ SIKLIGA TA’SIRI

Authors

  • G'ulomova Madinabonu G'iyosiddin qizi Tibbiyot fakulteti, davolash ishi yo’nalishi 3 bosqich talabasi

Keywords:

uyqu yetishmovchiligi; hayz sikli; reproduktiv yosh; gormonal disbalans; melatonin; stress

Abstract

Surunkali uyqu yetishmovchiligi zamonaviy jamiyatda keng tarqalgan muammolardan biri bo‘lib, u inson organizmining turli tizimlariga, jumladan ayollarning reproduktiv salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu tezisda surunkali uyqu yetishmovchiligining reproduktiv yoshdagi ayollarda hayz sikliga ta’siri tahlil qilindi. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatdiki, uyqu davomiyligi va sifatining buzilishi gipotalamo–gipofizar–tuxumdon o‘qi faoliyatining izdan chiqishiga, gonadotrop gormonlar sekretsiyasining buzilishiga hamda melatonin va kortizol darajalarining nomutanosibligiga olib keladi. Natijada hayz siklining muntazamligi buzilib, oligomenoreya, amenoreya, anovulyator sikllar va dismenoreya kabi holatlar rivojlanishi mumkin. Shuningdek, stress, metabolik buzilishlar va yallig‘lanish jarayonlari uyqu yetishmovchiligi bilan birgalikda hayz sikli buzilishlarini yanada kuchaytirishi aniqlangan. Olingan ma’lumotlar reproduktiv yoshdagi ayollarda hayz sikli bilan bog‘liq muammolarni baholashda uyqu rejimi va gigiyenasiga alohida e’tibor qaratish zarurligini ko‘rsatadi.

References

1.Medic, G., Wille, M., & Hemels, M. E. H. (2017). Short- and long-term health consequences of sleep disruption. Nature and Science of Sleep, 9, 151–161. https://doi.org/10.2147/NSS.S134864

2.Touitou, Y., Reinberg, A., & Touitou, D. (2017). Association between light at night, melatonin secretion, sleep deprivation, and the internal clock: Health impacts and mechanisms. Journal of Pineal Research, 62(1), e12393. https://doi.org/10.1111/jpi.12393

3.Roa, J., & Tena-Sempere, M. (2014). Connecting metabolism and reproduction: Roles of central energy sensors and key molecular mediators. Molecular and Cellular Endocrinology, 397(1–2), 4–14. https://doi.org/10.1016/j.mce.2014.09.027

4.Brzezinski, A. (1997). Melatonin in humans. New England Journal of Medicine, 336(3), 186–195. https://doi.org/10.1056/NEJM199701163360306

5.Stocker, L. J., Macklon, N. S., Cheong, Y. C., & Bewley, S. J. (2014). Influence of shift work on early reproductive outcomes. Obstetrics and Gynecology, 124(1), 99–110. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000000321

6.Kahal, H., Atkin, S. L., & Sathyapalan, T. (2019). Sleep disturbances and polycystic ovary syndrome: A systematic review. Sleep Medicine Reviews, 44, 18–30. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2018.11.005

7.Irwin, M. R., & Opp, M. R. (2017). Sleep health: Reciprocal regulation of sleep and innate immunity. Neuropsychopharmacology, 42(1), 129–155. https://doi.org/10.1038/npp.2016.148

Downloads

Published

2026-02-15

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.