TRANSPORT VOSITALARINI OLIB QO‘YISH VA ULARGA QARSHI QARATILGAN TAJOVUZLARNING KRIMINOLOGIK TAHLILI
Keywords:
transport vositasi, transport jinoyatchiligi, o‘g‘rilik, noqonuniy olib qo‘yish, talon-toroj, kriminologik determinant, viktimologiya, tezkor-qidiruv faoliyati, profilaktika, jinoyatchilikni prognozlash.Abstract
Mazkur tezisda transport vositalarini noqonuniy olib qo‘yish, o‘g‘irlash va ularga nisbatan sodir etiladigan boshqa mulkiy tajovuzlarning kriminologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda mazkur jinoyatlarning shakllanishiga ta’sir etuvchi obyektiv va subyektiv determinantlar, jinoyat sodir etish mexanizmi, tajovuz obyektining xususiyatlari hamda jabrlanuvchining viktimologik xulq-atvori o‘rtasidagi bog‘liqlik ochib beriladi. Transport vositalariga qarshi jinoyatlar faqat mulkiy zarar yetkazuvchi huquqbuzarlik sifatida emas, balki noqonuniy daromad olish, ehtiyot qismlarini yashirin muomalaga kiritish va boshqa jinoiy faoliyatni amalga oshirish imkonini beruvchi kompleks kriminogen hodisa sifatida baholanadi. Shuningdek, tezkor-qidiruv faoliyati bilan umumiy, maxsus va individual profilaktika choralarini integratsiyalash zarurligi asoslanadi. Tadqiqot natijasida transport vositalariga qarshi jinoyatlarni prognozlash, kriminogen hududlarni aniqlash va xavf darajasiga mos profilaktik choralarni qo‘llashga qaratilgan takliflar ishlab chiqiladi.
References
1.Abdurasulova, Q. R. (2007). Kriminologiya. Toshkent: Adolat.
2.Ismailov, I. I., & Abdurasulova, Q. R. (2012). Kriminologiya. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi.
3.Ziyodullaev, M. Z., & Usmonaliyev, M. (2018). Kriminologiya. Toshkent: Adolat.
4.Antonyan, Yu. M. (2015). Kriminologiya. Moskva: Norma.
5.Dolgova, A. I. (Ed.). (2010). Kriminologiya. Moskva: Norma.
6.Afzalov, M. A. (2021). Transport vositalarini olib qochish jinoyatlarining kriminologik xususiyatlari. Huquq va burch, 5, 42–46.