SHAXS TARBIYASIDA FALSAFIY QARASHLAR VA ZAMONAVIY PEDAGOGIKADA FALSAFANING O‘RNI
Keywords:
Kalit so‘zlar: falsafa, pedagogika, shaxs tarbiyasi, falsafiy dunyoqarash, axloqiy tarbiya, insonparvarlik, tanqidiy fikrlash, qadriyat, zamonaviy ta’lim, o‘qituvchi, pedagogik faoliyat, raqamli ta’lim.Abstract
Annotatsiya. Mazkur tezisda shaxs tarbiyasining falsafiy mohiyati, insonning axloqiy, ma’naviy va intellektual kamolotida falsafiy dunyoqarashning o‘rni tahlil qilinadi. Sharq va G‘arb mutafakkirlarining ta’lim-tarbiyaga oid qarashlari qiyosiy o‘rganilib, ularning zamonaviy pedagogikadagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, insonparvarlik, pragmatizm, ekzistensializm, konstruktivizm va tanqidiy pedagogika kabi falsafiy yo‘nalishlarning ta’lim maqsadi, mazmuni, metodlari hamda o‘qituvchi va ta’lim oluvchi munosabatlarini belgilashdagi roli ochib beriladi. Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt rivojlanayotgan sharoitda ta’lim jarayonida axloqiy mas’uliyat, tanqidiy fikrlash, shaxs erkinligi, akademik halollik va insoniy qadriyatlarni saqlash zarurati asoslanadi. Falsafiy yondashuv pedagogik faoliyatni faqat bilim berishga emas, balki mustaqil fikrlaydigan, mas’uliyatli, ma’naviy yetuk va faol fuqarolik pozitsiyasiga ega shaxsni tarbiyalashga yo‘naltirishi ko‘rsatib beriladi.
References
1.O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘RQ–637-son Qonuni. 2020-yil 23-sentabr.
2.Abdulla Avloniy. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2004.
3.Abu Nasr Forobiy. Fozil odamlar shahri. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016.
4.Abu Ali ibn Sino. Donishnoma. – Toshkent: Fan, 1980.
5.Abu Rayhon Beruniy. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Fan, 1968.
6.Yusuf Xos Hojib. Qutadg‘u bilig. – Toshkent: Fan, 1971.
7.Alisher Navoiy. Mahbub ul-qulub. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2011.
8.Dewey J. Democracy and Education: An Introduction to the Philosophy of Education. – New York: Macmillan, 1916.
9.Freire P. Pedagogy of the Oppressed. – New York: Continuum, 1970.
10.Kant I. On Education. – Boston: D.C. Heath and Company, 1900.
11.Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge: Harvard University Press, 1978.
12.Noddings N. Philosophy of Education. – Boulder: Westview Press, 2016.
13.UNESCO. Rethinking Education: Towards a Global Common Good? – Paris: UNESCO, 2015.
14.UNESCO. Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. – Paris: UNESCO, 2021.
15.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2022.