NUTQIY AKTLAR NAZARIYASI VA ULARNING TASNIFI
Keywords:
pragmatika, nutqiy akt, lokutiv akt, illokutiv akt, perlokutiv akt, performativ, konstativ, nutqiy aktlar tasnifi, kommunikativ akt.Abstract
Ushbu tezisda pragmatikaning muhim tarkibiy qismi sifatida nutqiy aktlar nazariyasi va ularning tasnifi nazariy jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotning maqsadi nutqiy aktlar nazariyasi rivojiga hissa qo‘shgan yetakchi tilshunoslarning qarashlarini tahlil qilish hamda nutqiy aktlarning asosiy turlarini yoritishdan iborat. Ishda nutqiy aktning mohiyati, uning lokutiv, illokutiv va perlokutiv jihatlari, performativ va konstativ gaplar farqi hamda J. Serl taklif etgan illokutiv aktlarning asosiy tasnifi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari nutqiy aktlar nazariyasi pragmatikaning asosiy tarkibiy qismi bo‘lib qolayotganini hamda tilning harakatga yo‘naltirilgan, kommunikativ tabiatini anglashda muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.
References
1. Лингвистический энциклопедический словарь. – М.: Советская энциклопедия, 1990.
2. Austin J. L. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962. – 166 p.
3. Searle J. R. Expression and Meaning: Studies in the Theory of Speech Acts. – Cambridge: Cambridge University Press, 1979.
4. Searle J. R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969. – P. 16.
5. Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistika asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013. – B. 6.
6. Власян Г. Р. К проблеме формального членения разговорного диалога // Вестник Челябинского государственного педагогического университета. – Челябинск, 2013. – № 12.2. – С. 199–205. (T. Van Deyk fikri shu manba orqali keltirilgan.)
7. Макаров М. Л. Основы теории дискурса. – М.: ИТДГК «Гнозис», 2003. – 283 с. (W. Edmondson fikri shu manba orqali keltirilgan.)
8. Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistika asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013. – B. 6.
9. Wittgenstein L. Philosophical Investigations. – Oxford: Blackwell Publishing, 1953. – 232 p.
10. Davidson D. Essays on Actions and Events. – Oxford: Oxford University Press, 2001.
11. Leech G. N. Principles of Pragmatics. – London; New York: Longman, 1983. – P. 199.