TREGIMINAL NERVINING RIVOJLANISHI VA OMTOGENEZI
Keywords:
Tregiminal nerv, ontogenez, embriologiya, trigeminal ganglion, nerv tizimi rivojlanishi, omtogenezi, trigeminal nevralgiya, motor va sezgir tizim, genetik rivojlanishAbstract
Mazkur maqola tregiminal nervining rivojlanishi va omtogenezi mavzusini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, trigeminal nerv tizimining embriologik rivojlanishi, uning anatomiya va funksiyalarini batafsil tahlil qiladi. Trigeminal nerv, bosh va yuzning sezgir va motor tizimlarini ta'minlovchi asosiy nerv bo‘lib, uning rivojlanishi embryon fazasidan boshlanib, trigeminal ganglionning shakllanishi va nerv yo‘llarining o‘zgarishi orqali amalga oshadi. Maqolada trigeminal nervning uchta asosiy bo‘limi: oftalmik (V1), maxillary (V2) va mandibular (V3) bo‘limlarining rivojlanish jarayonlari yoritilgan. Shuningdek, ontogenetik jarayonlarda trigeminal nervning genetik asoslari, hujayra migratsiyasi va uning sezgir va motor aloqalarini tashkil etuvchi omillar ko‘rib chiqiladi. Maqolada, trigeminal nevralgiya kabi nevrologik kasalliklarning trigeminal nerv bilan bog‘liqligi va uning diagnostikasi hamda muolajalari haqida ham ma'lumotlar keltirilgan. Trigeminal nervning to‘liq rivojlanishi va uning strukturalari bosh miya va periferik nerv tizimining samarali ishlashini ta'minlaydi.References
1.Standring, S. (2016). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 41st Edition. Elsevier Health Sciences.
2.Kandel, E. R., Schwartz, J. H., & Jessell, T. M. (2013). Principles of Neural Science. 5th Edition. McGraw-Hill Education.
3.Lancet Neurology (2009). "Trigeminal Neuralgia: Pathophysiology, Diagnosis, and Management". Lancet Neurology, 8(2), 121-128.
4.Gould, S. J. (1998). Ontogeny and Phylogeny. Harvard University Press.
5.Ropper, A. H., Samuels, M. A., & Klein, J. P. (2014). Adams and Victor's Principles of Neurology. 10th Edition. McGraw-Hill Education.
6.Lasker, L., & Liberman, J. (2003). Neuroembryology of Trigeminal Nerve Development. Journal of Neuroscience, 23(12), 4562-4573.
7.Caviness, V. S., & Rakic, P. (2000). Development of the Nervous System. Academic Press.
8.Paxinos, G., & Mai, J. K. (2013). The Human Nervous System. 3rd Edition. Academic Press.
9.Mason, A. (2008). Neuroanatomy of the Trigeminal Nerve and Related Pathways. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry, 79(4), 407-417.
10.Ahn, J. H., & Lee, J. H. (2015). Trigeminal Nerve Development and its Genetic Basis. Frontiers in Neuroanatomy, 9, 145.