TABIIY OFATLARGA TAYYORGARLIK KOMPETENSIYALARINI UMUMTA’LIM MAKTABLARI VA OLIY TA’LIM MUASSASALARI O‘QUV JARAYONIGA INTEGRATSIYA QILISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Keywords:
tabiiy ofatlar, kompetensiya, pedagogik integratsiya, xavfsizlik madaniyati, favqulodda vaziyatlar, ta’lim tizimi, fanlararo yondashuv, raqamli texnologiyalar, DRR, o‘quv jarayoni.Abstract
Maqolada tabiiy ofatlarga tayyorgarlik kompetensiyalarini shakllantirish va ularni ta’lim tizimiga integratsiya qilishning pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Zamonaviy sharoitda tabiiy ofatlar xavfining ortib borishi ta’lim tizimidan faqat bilim berishni emas, balki amaliy xavfsizlik kompetensiyalarini shakllantirishni ham talab etmoqda. Tadqiqotda kompetensiyaviy yondashuv, fanlararo integratsiya, tajribaviy o‘qitish va raqamli texnologiyalarning o‘rni asoslab beriladi. Maktab va oliy ta’lim bosqichlarida uzluksiz DRR (Disaster Risk Reduction) ta’lim modelini joriy etish bo‘yicha ilmiy takliflar ishlab chiqiladi.
References
1.1. United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR). (2015). Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030. Geneva: United Nations. https://www.undrr.org/publication/sendai-framework-disaster-risk-reduction-2015-2030
2. UNESCO. (2022). Disaster Risk Reduction in Education: A Guide for Safe Schools. Paris: UNESCO. https://www.unesco.org
3. UNICEF. (2021). Education in Emergencies and Disaster Risk Reduction. New York: UNICEF. https://www.unicef.org
4. Shaw, R., Takeuchi, Y., & Fernandez, G. (2011). Disaster Education. Emerald Group Publishing.
5. Alexander, D. (2013). Principles of Emergency Planning and Management. Oxford University Press.
6. Wisner, B., Blaikie, P., Cannon, T., & Davis, I. (2004). At Risk: Natural Hazards, People’s Vulnerability and Disasters. Routledge.
7. Kelman, I. (2020). Disaster risk reduction education: Material and immaterial aspects. International Journal of Disaster Risk Reduction, 50, 101–120. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2020.101905
8. O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi. (2023). Aholini favqulodda vaziyatlarga tayyorlash bo‘yicha metodik qo‘llanma. Toshkent.