XVIII ASRNING BIRINCHI YARMIDA BUXORO – ROSSIYA MUNOSABATLARINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Authors

  • Normuratov O‘.J. Buxoro davlat universiteti tadqiqotchisi

Keywords:

Buxoro xonligi, Rossiya imperiyasi, Abulfayzxon, Pyotr I, Anna Ivanovna, diplomatik protokol, diplomatik inqiroz, axborot taqchilligi, asirlar ayirboshlash, mintaqaviy xavfsizlik, ma’muriy-to‘rachilik to‘siqlari.

Abstract

 Mazkur tadqiqot XVIII asrning birinchi yarmida, xususan, Abulfayzxon hukmronligi yillarida Buxoro xonligi hamda Rossiya imperiyasi o‘rtasidagi elchilik va diplomatik munosabatlar tarixini tahlil etadi. Mavjud tarixshunoslik an’analaridan farqli o‘laroq, bu davr diplomatiyasi faqatgina savdo imtiyozlari yoxud tinchlik bitimlariga asoslanmaganligi, balki markaziy hukumatlar o‘rtasidagi axborot almashinuvi muammolari, asirlarning diplomatik ta’sir vositasiga aylanishi va shaxs omili kabi murakkab mezonlar asosida shakllangani dalillanadi. Tadqiqot davomida elchilik missiyalari rahbarlarining ijtimoiy kelib chiqishi hamda rasmiy yozishmalardagi axborot bo‘shlig‘ining (marhum hukmdorlarga murojaat etish hodisasi) xalqaro maydondagi oqibatlari yoritiladi. Diplomatik vakolat markazining oliy hukmdorlardan chegaradagi ma’muriyat (komendant va gubernatorlar) ixtiyoriga o‘tish mexizmlari, shuningdek, uchinchi tomon harbiy tajovuzining (Eron shohi omili) davlatlararo diplomatik aloqalarni uzoq muddatli inqiroz holatiga tushirib qo‘yishi tadqiq qilingan.

References

1.Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова. – СПб.: Типография брат. Пантелеевыхъ, 1879. – С. 459, 460, 543-546.; Веселовский Н.И. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. – СПб.: Тип. В.С. Балашева и К°, 1884. – С. 17.; Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. Петроград: Типо-литография Н.И. Евстифеева, 1915. – С. 44.

2.Логофет Д.Н. Бухарское ханство под русским протекторатом. – СПб.: Б.И., 1911. – Т. II. – С.162.

3.Логофет Д.Н. Бухарское ханство под русским протекторатом. – СПб.: Б.И., 1911. – Т. II. – С.163.; Могутов В. Редкое и достопамятное известие, о бывшей из России в Великую Татарию экспедиции, под именем Посольства. Принадлежащее к пользе, в службе находящимся и в коммерции упражняющимся, всеавгустейшей монархине посвященное: в 2 ч. – СПб.: Тип. Вейтбрехта и Шнора, 1777. – С. 11.

4.Rus tarixchisi M.Terentyev Bekovich-Cherkasskiyni 6 ming rus askar va zobitlarining halokati sababchisi deb yozadi. Uni nasroniylikdan musulmonlikka qaytganini (knyaz Golitsinning qizi Mariyaga uylangach, nasroniy diniga o‘tgan va Aleksandr Bekovich-Cherkasskiy nomini olgan) xiyonat deb hisoblaydi.

5.Попов А.Н. Сношения России с Хивою и Бухарою при Петре Великом. – СПб.: Тип. Императорской академии наук, 1853. – С. 16.

6.Bu haqda batafsil qarang: Гуломов Х.Г. Дипломатические отношения государств Средней Азии с Россией в XVIII – первой половине XIX века. – Т.: ФАН, 2005. – С. 123-131.

7.Попов А.Н. Сношения России с Хивою и Бухарою при Петре Великом. – СПб.: Тип. Императорской академии наук, 1853. – С. 16, 33-34.; Костенко Л.Ф. Средняя Азия и водворение в ней русской гражданственности. – СПб.: Тип. В. Безобразова и К°, 1871. – С. 98.; Веселовский Н. И. Очерк историко-географических сведений о Хивинском ханстве от древнейших времен до настоящего. ... – С. 175.; Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 462-467.; Терентьев М.А. История завоевания Средней Азии. – СПб.: б.и., 1906. – Т. 1. – С. 37-38.; Бартольд В.В. История изучения Востока в Европе и в России / Лекции. чит. в Имп. С.-Петерб. ун-те. – Санкт-Петербург: тип. М. М. Стасюлевича, 1911. – С. 181.; Логофет Д.Н. Бухарское ханство под русским протекторатом. ... – С. 163.

8.Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 462.; Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. ... – С. 59. Ўзбекистоннинг янги тарихи / Тузувчилар: Ҳ.Содиқов, Р.Шамсутдинов, П.Равшанов ва бошқ.; Таҳрир ҳайъати: А.Азизхўжаев ва бошқ. – Т.: Шарқ, 2000. – Б. 33.

9.Яковлев П. Русский капрал Топчи-баши у бухарского хана // Отечественные записки, издаваемые Павлом Свиньиным. – СПб.: Тип. В. Плавильщикова, 1822. – Ч. XI, кн. XIX. – С. 366.

10.Ўзбекистоннинг янги тарихи. ... – Б. 34.

11.Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 464-365.

12.Григорьев В. Русская политика в отношении к Средней Азии. Исторический очерк // Сборник государственных знаний / Под редакцией Безобразова В.П. Том 1. – СПб.: Издание Кожанчикова Д.Е., 1874. – С. 239.

13.Яковлев П. Русский капрал – Топчи-баши у Бухарского хана // Отечественные записки. Ч. XI. СПб., 1822. С. 366–369.

14.Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. ... – С. 59-60.

15.Bu haqda batafsil qarang: Попов А. Н. Сношения России с Хивою и Бухарою при Петре Великом. ... – С. 55-68, 134-151.; Могутов В. Редкое и достопамятное известие, о бывшей из России в Великую Татарию экспедиции, под именем Посольства. Принадлежащее к пользе, в службе находящимся и в коммерции упражняющимся, всеавгустейшей монархине посвященное: в 2 ч. – СПб. : Тип. Вейтбрехта и Шнора, 1777. – С. 26.; Иванин. Поход в Хиву в 1839 г. Воен. Сборн. 1863 г. № 1. – С. 10.; Посланник Петра I на Востоке. Посольство Флорио Беневени в Персию и Бухару в 1718-1725 годах / Ответственный редактор H.А.Xалфин. – М.: Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1986. 159 стр.; Гуломов Х.Г. Дипломатические отношения государств Средней Азии с Россией в XVIII - первой половине XIX века. ... – С. 131-165.

16.Попов А.Н. Сношения России с Хивою и Бухарою при Петре Великом. ... – С. 33-34.

17.Попов А.Н. Сношения России с Хивою и Бухарою при Петре Великом. ... – С. 35-36.; Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 552-556.

18.Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 478-481, 567-571.; Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. ... – С. 76.

19.Веселовский, Н.И. Прием в России и отпуск среднеазиатских послов в XVII и XVIII столетиях. – СПб.: Тип. В.С. Балашева и К°, 1884. – С. 31.; Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 482.;

20.Жуковский С.В. Сношения России с Бухарой и Хивой за последнее трехсотлетие. ... – С. 76-77.

21.Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 482-483.

22.Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 483.

23.Maktubning to‘liq matni bilan tanishish mumkin: Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 573-575

24.Xo‘ja Muhammad Chuhra og‘asining qilgan tartibsizliklari bilan batafsil tanishish mumkin: Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 573-577.

25.Хилков Г.Д. Сборник князя Хилкова ... – С. 484.

Downloads

Published

2026-04-23

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.