BIZNES SUBYEKTLARI KO‘LAMI VA BOSHQARUV MODELI O‘RTASIDAGI INSTITUTSIONAL BOG‘LIQLIK
Keywords:
biznes subyektlari ko‘lami, boshqaruv modeli, korporativ boshqaruv, markazlashgan boshqaruv, delegatsion boshqaruv, tashkiliy tuzilma, korxona samaradorligi, institutsional yondashuvAbstract
Mazkur tadqiqotda biznes subyektlari ko‘lami va boshqaruv modellari o‘rtasidagi institutsional bog‘liqlik tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi turli ko‘lamdagi korxonalar uchun samarali boshqaruv modelini aniqlash hamda boshqaruv tuzilmasining korxona samaradorligiga ta’sirini baholashdan iborat. Tadqiqot jarayonida qiyosiy tahlil, statistik modellashtirish va ekspert baholash usullaridan foydalanildi. Empirik tahlil Toshkent va Samarqand viloyatlarida faoliyat yurituvchi 120 ta korxona ma’lumotlari asosida amalga oshirildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, boshqaruv modelining korxona ko‘lamiga mosligi tashkilot samaradorligini sezilarli darajada oshiradi: kichik korxonalarda markazlashgan boshqaruv modeli, o‘rta korxonalarda delegatsion-funksional model, yirik korxonalarda esa korporativ-strategik model nisbatan yuqori natijalar beradi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, boshqaruv modelini korxona ko‘lamiga mos tanlash korxona samaradorligini 25–40 foizgacha oshirish imkonini beradi.
References
[1] Mintzberg H. The Structuring of Organizations. — Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1979. — 512 b.
[2] Coase R.H. The Nature of the Firm // Economica. — 1937. — №4(16). — B. 386-405.
[3] O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli Farmoni «O'zbekiston — 2030» strategiyasi to'g'risida.
[4] Karimov A.A., Xoliqov B.T. O'zbekistonda kichik biznesni boshqarish muammolari // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. — 2023. — №3. — B. 112-124.
[5] Drucker P.F. Management: Tasks, Responsibilities, Practices. — New York: Harper & Row, 1974. — 839 b.