MENTAL ARIFMETIKA — KUÇLI FIKRLAŞ ASOSI
Keywords:
mental arifmetika, kognitiv rivojlaniş, işçi xotira, vizuofazoviy qayta işlaş, mustaqil fikrlaş, hisoblaş strategiyalari, rivojlantiruvçi ta’lim.Abstract
Bugungi ta’limda öquvçilarning mustaqil fikrlaşi va muammolarni hal qiliş könikmalarini rivojlantiriş muhim, şu bois hisoblaş maşqlarining ta’limiy imkoniyatlarini asosli baholaş zarur. Maqolaning maqsadi mental arifmetikaning mazmuni va kognitiv rivojlaniş bilan boğliq jihatlarini körib çiqiş, uning fikrlaşga ta’siri haqidagi qaraşlarni ehtiyotkorlik bilan baholaş hamda rivojlantiruvçi yondaşuvni asoslaşdan iborat. Tahlilda mental arifmetikaning haqiqiy çöt bilan işlaşdan çötning xayoliy tasviriga, undan mustaqil hisoblaşga bosqiçma-bosqiç ötişga asoslangan xususiyatlari körib çiqildi. Natijalar maşğulotlar diqqat, xotira, tasavvur va mantiqiy fikrlaşni jalb qilişi mumkinligini, hisoblaş strategiyalari esa işçi xotira va vizuofazoviy qayta işlaş bilan boğliq bölişi mumkinligini körsatadi; bu aloqalar sababiy ta’sirni isbotlamaydi. Şuning uçun maşğulotlarni öquvçi tayyorgarligiga mos taşkil etiş, yeçimni izohlaş, xatolarni tahlil qiliş va usullarni yangi vaziyatlarda qöllaş tavsiya etiladi.
References
1.Ta’lim töğrisida. – URL: https://lex.uz/docs/5013007
2.Hatano, Miyake, Binks G. Performance of expert abacus operators // Cognition. – 1977. – Vol. 5, No. 1. – P. 57–71.
3.Stigler W. “Mental abacus”: The effect of abacus training on Chinese children’s mental calculation // Cognitive Psychology. – 1984. – Vol. 16, No. 2. – P. 145–176.
4.Dehaene The Number Sense: How the Mind Creates Mathematics. – New York: Oxford
5.University Press, 1997.
6.Miller F., Stigler W. Meanings of skill: Effects of abacus expertise on number representation // Cognition and Instruction. – 1991. – Vol. 8, No. 1. – P. 29–67.
7.Frank C., Barner Representing exact number visually using mental abacus // Journal of Experimental Psychology: General. – 2012. – Vol. 141, No. 1. – P. 134–149.
8.Ericsson, Pool Peak: Secrets from the New Science of Expertise. – Houghton Mifflin Harcourt, 2016.
9.Boaler Mathematical Mindsets: Unleashing Students’ Potential through Creative Math, Inspiring Messages and Innovative Teaching. – Jossey-Bass, 2016.