YER OSTI SUV RESURSLARINI BOSHQARISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI

Authors

  • 1.Usmonbekova Rayona Oybek qizi 2.Karimov Anvarjon Mukumjonovich 1-Andijon davlat universiteti menejment yoʻnalishi 1-kurs talabasi, 2-Andijon davlat unversiteti “Kompyuter injineringi” kafedrasi kata o‘qituvchisi

Keywords:

yer osti suvlari, raqamli texnologiyalar, monitoring, modellashtirish, MODFLOW, Farg‘ona vodiysi, suv resurslarini boshqarish.

Abstract

Maqolada yer osti suv resurslarini boshqarishda raqamli texnologiyalarning o‘rni tahlil qilinadi. Xalqaro va mahalliy ilmiy manbalar hamda O‘zbekistondagi joriy loyihalar axboroti asosida raqamli vositalar boshqaruv zanjiri bo‘yicha besh funksional toifaga ajratildi: kuzatuv, ma’lumot uzatish va saqlash, modellashtirish, qaror qabul qilishni qo‘llab-quvvatlash hamda boshqaruv choralari. Farg‘ona vodiysi, Qashqadaryo va Ohangaron havzasidagi tashabbuslar shu toifalar bo‘yicha tizimlashtirildi. Ohangaron daryosi allyuvial suv qatlami misolida raqamli modellashtirish iqlim stsenariylarida zaryadlanish va zaxiraning mavsumiy o‘zgarishini ko‘rsatishi bayon etildi. Raqamli texnologiyalar boshqaruv qarorlari uchun ishonchli ma’lumot asosini yaratadi, ammo ularning samarasi institutsional va iqtisodiy mexanizmlar bilan uyg‘unlikka bog‘liq degan xulosaga kelindi.

References

1.Alimova, A. (2026). Uzbekistan and Hungary implement a digital groundwater monitoring project. UzA. https://uza.uz/ar/posts/uzbekistan-and-hungary-implement-a-digital-groundwater-monitoring-project_930169

2.DevelopmentAid. (2026, January 8). Ferghana Valley water resources management – Phase II: Procurement of hydrostatic level gauges (divers) to enhance groundwater level monitoring [Tender notice OP00402158]. https://www.developmentaid.org/tenders/view/1557400/ferghana-valley-water-resources-management-phase-ii-ferghana-valley-water-resources-management-phase

3.Embassy of the Republic of Uzbekistan in Pakistan. (n.d.). Uzbekistan and Finland: Digital groundwater modeling as a contribution to climate resilience in Central Asia. https://pakistan.mfa.uz/en/news/uzbekistan-i-finliandiia-cifrovoe-modelirovanie-podzemnyx-vod-kak-vklad-v-klimaticeskuiu-ustoicivost-centralnoi-azii

4.Jasechko, S., Seybold, H., Perrone, D., Fan, Y., Shamsudduha, M., Taylor, R. G., Fallatah, O., & Kirchner, J. W. (2024). Rapid groundwater decline and some cases of recovery in aquifers globally. Nature, 625(7996), 715–721. https://doi.org/10.1038/s41586-023-06879-8

5.Kadirkhodjaev, A., Andreev, D., Akramov, B., Abdullaev, B., Abdujalilova, Z., Umarova, Z., Nazipova, D., Ruzimov, I., Toshev, S., Anorboev, E., Rakhimov, N., Mamirov, F., Gracheva, I., & Luoma, S. (2025). Assessing climate change impacts on groundwater recharge and storage using MODFLOW in the Akhangaran River alluvial aquifer, Eastern Uzbekistan. Water, 17(15), Article 2291. https://doi.org/10.3390/w17152291

6.Ministry of Mining Industry and Geology of the Republic of Uzbekistan. (2026, August 13). “Kashkadarya Experience” in the rational use and automation of groundwater studied [News]. https://gov.uz/en/mingeo/news/view/205783

7.Rakhmatullaev, S., Huneau, F., Kazbekov, J., Celle-Jeanton, H., Motelica-Heino, M., Le Coustumer, P., & Jumanov, J. (2012). Groundwater resources of Uzbekistan: An environmental and operational overview. Central European Journal of Geosciences, 4(1), 67–80. https://doi.org/10.2478/s13533-011-0062-y

8.Rodell, M., Velicogna, I., & Famiglietti, J. S. (2009). Satellite-based estimates of groundwater depletion in India. Nature, 460(7258), 999–1002. https://doi.org/10.1038/nature08238

Downloads

Published

2026-11-11

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.