O‘ZBEKISTON SHAROITIDA ICHKI ISHLAR ORGANLARI XODIMLARINING ETNOPSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI VA KASBIY DEFORMATSIYA

Authors

  • Raximov Aziz Baxriddinovich Buxoro davlat universiteti mustaqil tadqiqotchisi, Buxoro, O‘zbekiston

Keywords:

kasbiy deformatsiya, etnopsixologiya, ichki ishlar organlari, jamoaviylik, hokimiyat masofasi, mahalla, uyat madaniyati, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash.

Abstract

Maqolada ichki ishlar organlari xodimlarida kasbiy deformatsiyaga madaniy muhitning ta’siri etnopsixologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotlar asosan individual va tashkiliy omillarga e’tibor qaratib, xodim mansub madaniy me’yorlar tizimini kam hisobga oladi. G. Hofstede o‘lchovlari va H. Triandisning vertikal hamda gorizontal jamoaviylik konsepsiyasi asosida mahalla instituti, katta-kichikka hurmat, qarindoshlik tarmoqlari, "uyat" tuyg‘usi va jamoatchilik fikri ko‘rib chiqiladi. Har bir omil deformatsiyani kuchaytiruvchi va undan himoya qiluvchi jihatlari bo‘yicha baholanadi. Ta’sirlar empirik tekshirishni talab qiluvchi gipotezalar sifatida bayon etiladi.

References

1.Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357. https://doi.org/10.1037/0033-2909.98.2.310

2.Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513

3.Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1). https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014

4.Leiter, M. P., & Maslach, C. (2003). Areas of worklife: A structured approach to organizational predictors of job burnout. Research in Occupational Stress and Well-being, 3, 91–134. https://doi.org/10.1016/S1479-3555(03)03003-8

5.Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52(1), 397–422. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.397

6.Myhill, A., & Bradford, B. (2013). Overcoming cop culture? Organizational justice and police officers' attitudes toward the public. Policing: An International Journal of Police Strategies & Management, 36(2), 338–356. https://doi.org/10.1108/13639511311329732

7.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "Ichki ishlar organlarining faoliyati samaradorligini tubdan oshirish, jamoat tartibini, fuqarolar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilishni ta’minlashda ularning mas’uliyatini kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi Farmoni. (2017, 10-aprel). PF-5005-son. https://lex.uz/docs/-3159827

8.O‘zbekiston Respublikasining "Ichki ishlar organlari to‘g‘risida"gi Qonuni. (2016, 16-sentabr). O‘RQ-407-son. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/3027843

9.Rustamov, A. A. (2026a). Elektron ta’lim platformalarida sun’iy intellektni integratsiyalash usullari. Buxoro xalqaro universiteti ilmiy axborotnomasi, 7(2), 321–326. https://doi.org/10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.d3c4b35e

10.Rustamov, A. A. (2026b). Raqamli ta’lim muhitida bo‘lajak o‘qituvchilarning axborot-kommunikativ kompetentligini rivojlantirish metodikasi. Buxoro xalqaro universiteti ilmiy axborotnomasi, 9(1), 448–453. https://doi.org/10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.35b7c947

11.Rustamov, A. A., & Jumayev, D. J. (2026). Oliy ta’limda adaptiv ta’lim tizimini sun’iy intellekt asosida ishlab chiqish. Buxoro xalqaro universiteti ilmiy axborotnomasi, 8(1), 106–111. https://doi.org/10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.3aabfaa4

12.Schaible, L. M., & Gecas, V. (2010). The impact of emotional labor and value dissonance on burnout among police officers. Police Quarterly, 13(3), 316–341. https://doi.org/10.1177/1098611110373997

13.Triandis, H. C. (2018). Individualism and collectivism. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429499845

14.Turdialiyev, N. O. (2026). Ichki ishlar organlari xodimlarida stress holatlarini o‘rganish va ularni boshqarishning psixologik jihatlari. Science and Education, 7(6), 222–228. https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8977

15.Борисова, С. Е. (2017). Профессиональная деформация личности сотрудников оперативных подразделений органов внутренних дел и ее профилактика. Психология и право, 7(2), 1–18. https://doi.org/10.17759/psylaw.2017070201

16.Зеер, Э. Ф. (2006). Психология профессий (учебное пособие для вузов). Академический проект.

17.Корнеева, Я. А., & Симонова, Н. Н. (2020). Профессиональная личностная деформация сотрудников органов внутренних дел. Организационная психология, 10(2), 80–106.

Downloads

Published

2026-08-30

Conference Proceedings Volume

Section

Articles

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.