MOLIYAVIY NATIJALAR HISOBI: MILLIY VA XALQARO STANDARTLAR ASOSIDA SHAKLLANTIRISH MASALALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: moliyaviy natija, daromad, xarajat, foyda, moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot, MHXS, BHMS, yalpi daromad, hisob siyosati.Abstract
Annotatsiya: Maqolada xo‘jalik yurituvchi subyektlarda moliyaviy natijalar hisobini yuritishning nazariy va amaliy masalalari moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga (MHXS) o‘tish sharoitida tadqiq etilgan. Buxgalteriya hisobining milliy standartlari (BHMS) hamda 1-son MHXS (IAS 1), 15-son MHXS (IFRS 15), 12-son MHXS (IAS 12) va 18-son MHXS (IFRS 18) talablari qiyosiy tahlil qilinib, daromad va xarajatlarni tan olish, tasniflash hamda “Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot”ni shakllantirish tartibidagi o‘xshash va farqli jihatlar ochib berilgan. 9000-guruh hisobvaraqlarida operatsiyalarni aks ettirish va “Yakuniy moliyaviy natija” hisobvarag‘ini yopishning shartli misoli keltirilgan. Milliy hisob amaliyotini xalqaro standartlarga yaqinlashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
References
1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4611-son “Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga o‘tish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori.
2.O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni (yangi tahrir), 2020-yil 13-aprel, O‘RQ-613-son.
3.O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 5-fevraldagi 54-son qarori bilan tasdiqlangan “Mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi to‘g‘risida Nizom”.
4.O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2002-yil 7-fevraldagi 31-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan “Moliyaviy hisobot shakllarini to‘ldirish bo‘yicha ko‘rsatmalar”.
5.2-son BHMS “Asosiy faoliyatdan daromadlar”. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi.
6.3-son BHMS “Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot”. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi.
7.21-son BHMS “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliyaviy-xo‘jalik faoliyatini hisobga olishning hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi.
8.IAS 1 Presentation of Financial Statements. – London: IFRS Foundation.
9.IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers. – London: IFRS Foundation, 2014.
10.IAS 12 Income Taxes. – London: IFRS Foundation.
11.IFRS 18 Presentation and Disclosure in Financial Statements. – London: IFRS Foundation, 2024.
12.Conceptual Framework for Financial Reporting. – London: IFRS Foundation, 2018.
13.Norbekov D.E., Ochilov I.K. Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari: o‘quv-uslubiy majmua. – Toshkent, 2019. – 416 b.
14.Karimov A.A., Ibragimov A.K., Rizaev N.K., Imamova N.M. Moliyaviy hisobot standartlari: darslik. – T.: “Moliya”, 2021. – 310 b.
15.Muzrapova Sh. Moliyaviy hisobotlarni xalqaro standartlari asosida moliyaviy hisobotlarni tuzish tartibi // “Tafakkur manzili”, 2022, may.