O‘ZBEK HIKOYACHILIGIDAGI AN’ANA, YANGILANISH VA ZAMONAVIY POETIK IZLANISHLAR
Keywords:
o‘zbek hikoyachiligi, hikoya janri, zamonaviy nasr, mustaqillik davri adabiyoti, poetika, syujet, kompozitsiya, obraz, ramz, metafora, psixologizm, mifologizm, Isajon Sulton.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek hikoyachiligining taraqqiyot jarayoni, xususan, mustaqillik davrida hikoya janrida yuzaga kelgan mazmuniy, g‘oyaviy va poetik yangilanishlar tahlil qilinadi. Hikoya janrining kichik epik shakl sifatidagi imkoniyatlari, inson obrazini yaratish, ruhiy-psixologik holatlarni ifodalash, syujet va kompozitsiyani yangicha tashkil etish, ramz, metafora, mifologik obraz hamda badiiy detalning funksional xususiyatlari masalasiga e’tibor qaratiladi. Zamonaviy o‘zbek hikoyachiligida an’anaviy realistik tasvir bilan bir qatorda ramziy-majoziy, falsafiy-psixologik va norealistik ifoda shakllarining faollashuvi yoritiladi. Shuningdek, Isajon Sulton hikoyalari misolida zamonaviy hikoyachilikning inson ruhiyati, milliy tafakkur va umuminsoniy qadriyatlarni badiiy ifodalashdagi imkoniyatlari ko‘rsatiladi.
References
1. Aristotel. Poetika. T.: G’afur G’ulom nashriyoti, 1980.
2. Eshonqulov J. Mif va badiiy tafakkur. – Toshkent: Fan, 2019.
3. Jo‘raqulov U. Osoyish ayyomi / XX asr oʻzbek adabiyoti masalalari. T.: Fan, 2012.
4. Жўраева Ф.Ё. Типологик образларнинг қиёсий таҳлили… Автореф. – Т.: 2000.
5. Жўраев Т.С. Онг оқими ва тасвирийлик… Автореф. – Т.: 1994.
6. Литературный энциклопедический словарь. М.: СЭ, 1987.
7. Nazarov B. Isajon Sulton nasri badiiyati. –T.: Turon zamin ziyo, 2017.
8. Omonulla Madayev. Xalq og‘zaki ijodi. Elektron kitob. 2010
9. Otajonava M. Mifalogizm va badiiy mahorat. Toshkent: Firdavs-shoh, 2022.
10. Қўшжонов М. Ҳаёт ва нафосат. – Т.: Адабиёт ва санъат нашриёти, 1970.
11. Қўшжонов М. Моҳият ва бадиият. – Т.: Адабиёт ва санъат нашриёти, 1977.
12. Qodirov P. Adabiy o‘ylar. T.: TBA nashriyoti, 1965.
13. Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari. T.: Noshir, 2020.