ICHKI YONUV DVIGATELLARIDA EKOLOGIK MUOMMOLAR YECHIMI
Keywords:
kologik vaziyatni barqarorlashtirish maqsadida xalqaro miqyosda chiqindi gazlar toksikligini tartibga soluvchi o‘ta qat’iy ekologik standartlar (Evro-5, Evro-6 va undan yuqori) joriy etilmoqda.Abstract
EKIRISh. Zamonaviy sivilizatsiya va jahon iqtisodiyotining rivojlanishida transport hamda energetika tizimlari fundamental asos hisoblanadi. Ushbu tizimlarning bosh harakatlantiruvchi kuchi esa mana bir asrdan ziyod vaqtdan beri ichki yonuv dvigatellari (IYoD) bo‘lib kelmoqda. Biroq, IYoDlarning keng miqyosda qo‘llanilishi insoniyat oldiga jiddiy ekologik inqiroz va global iqlim o‘zgarishi muammolarini ko‘ndalang qilib qo‘ydi. Bugungi kunda yirik shaharlar havosining ifloslanishi, zaharli fotokimyoviy smog, kislotali yomg‘irlar va issiqxona effektining ortib borishi bevosita an’anaviy uglevodorod yonilg‘ilarida (benzin, dizel) ishlaydigan transport vositalarining chiqindi gazlari bilan bog‘liqdir.
References
1.Zeldovich, Ya. B. (1946). The Oxidation of Nitrogen in Combustion and Explosions. Acta Physicochimica URSS, 21, 577-628.
2.Twigg, M. V. (2011). Catalyst design for automotive emissions control. Philosophical Transactions of the Royal Society A, 369(1943), 2037-2062.
3.Johnson, T. V. (2015). Vehicular emissions in review. SAE International Journal of Engines, 8(5), 2152-2167.
4.Reshitenko, T. V., & Avramenko, A. N. (2020). Modern aftertreatment technologies for internal combustion engines. Environmental Science & Technology, 54(12), 7089-7102.
5.Sharipov, A. K., & Akramov, N. M. (2023). Ichki yonuv dvigatellarining ekologik ko'rsatkichlarini yaxshilash usullari. O'zbekiston Transport va Logistika Jurnali, 5(1), 34-42.