KUTUBXONALARDA INFERENSIAL STATISTIK USULLARDAN FOYDALANISH
Keywords:
inferensial statistika, kutubxona, axborot-kutubxona faoliyati, statistik tahlil, tanlanma, gipoteza, t-test, χ² mezoni, korrelyatsiya, regressiya, ANOVA, foydalanuvchilar tadqiqoti.Abstract
Ushbu tezisda kutubxona va axborot-kutubxona faoliyatida inferensial statistik usullardan foydalanishning ilmiy-amaliy ahamiyati yoritiladi. Inferensial statistika tanlanma asosida bosh to‘plam haqida xulosa chiqarish, statistik gipotezalarni tekshirish, guruhlar o‘rtasidagi farqlarni aniqlash hamda o‘zgaruvchilar o‘rtasidagi bog‘liqlikni baholash imkonini beradi. Kutubxonachilik tadqiqotlarida so‘rovnomalar, foydalanuvchilar xatti-harakatlari, elektron resurslardan foydalanish, axborot xizmatlari sifati va kutubxona xizmatlaridan qoniqish kabi ko‘rsatkichlarni o‘rganishda mazkur usullar muhim metodologik vosita hisoblanadi. Tadqiqotlarda t-test, χ² mezoni, korrelyatsion va regressiya tahlili, dispersiya tahlili (ANOVA), noparametrik testlar hamda ko‘p o‘lchovli statistik usullardan foydalanish mumkin. Mavjud ilmiy tadqiqotlar inferensial statistikaning kutubxonachilikda dalillarga asoslangan qaror qabul qilishni kuchaytirishini ko‘rsatadi.
References
1.Byrne G. A Statistical Primer: Understanding Descriptive and Inferential Statistics. Evidence Based Library and Information Practice, 2007, Vol. 2, No. 1. – B. 32–47.
2.Brandimarte P. Quantitative Methods: An Introduction for Business Management. Wiley, 2011. – B. 201–228.
3.Dilevko J. Inferential Statistics and Librarianship. Library & Information Science Research, 2007, Vol. 29, No. 2. – B. 209–229.
4.Zhang J., Wang Y., Zhao Y., Cai X. Applications of Inferential Statistical Methods in Library and Information Science. Data and Information Management, 2018, Vol. 2, No. 2. – B. 103–120.
5.Survey Design, Sampling, and Significance Testing: Key Issues. The Journal of Academic Librarianship, 2021, Vol. 47, No. 3, Article 102344.
6.Carlsson H., Torngren T. Understanding Library Users via Surveys and Other Methods—Best Practices for Evidence-Based Library Development. Journal of Library Administration, 2020, Vol. 60, No. 8. – B. 925–944.
7.Byrne G. A Statistical Primer: Understanding Descriptive and Inferential Statistics. Evidence Based Library and Information Practice, 2007, Vol. 2, No. 1. – B. 32–47.
8.Hightower C., Scott K. Infer More, Describe Less: More Powerful Survey Conclusions through Easy Inferential Tests. Issues in Science and Technology Librarianship, 2012. – B. 1–8.
9.Scoulas J.M., Aksu Dunya B., De Groote S.L. Validating Students' Library Experience Survey Using Rasch Model. Library & Information Science Research, 2021, Vol. 43, No. 1, Article 101071.
10.Brandimarte P. Inferential Statistics. In: Quantitative Methods. Wiley, 2011. – B. 245–286.
11.Ro J.S. A Study on the Use of Inferential Statistics in Library and Information Science Research. Journal of the Korean Society for Library and Information Science, 2006, Vol. 40, No. 1. – B. 119–138.
12.Rajić V. Statistical Hypothesis Testing: A Comprehensive Review of Theory, Methods, and Applications. Mathematics, 2026, Vol. 14, No. 2, Article 300.
13.Dumond A. Exploring Inferential Statistical Methods in Library and Information Science. Archives of Science, 2023. – B. 1–10.
14.Carlsson H., Torngren T. Understanding Library Users via Surveys and Other Methods—Best Practices for Evidence-Based Library Development. Journal of Library Administration, 2020, Vol. 60, No. 8. – B. 925–944.